Thứ Sáu, 16 tháng 5, 2014

Giấc Mơ Dai Dẳng

Tác giả: Nguyễn Vĩnh Tiến
Thêm vào danh sách bài hát yêu thích
Vườn nhà ai rách như vườn chuối
Tiếng giã cua khô như giã phải càng
Ba lang thang... bảy lang thang
Hỏi xem già làng còn rượu quý không ?

Những giấc mơ... có cánh mọc trên đầu
Tất cả nhìn tôi... với khuôn mặt giống nhau
Những giấc mơ... không rõ về nơi nào ?
Tôi... đứng... giữa... sân...

Lần tìm về một lối xưa đưa em lên chùa theo em lên chùa
Lần tìm về từng tiếng chuông rơi trên sân chùa
Coong... coong... coong... coong...

Tôi đứng giữa cầu, già làng đi đâu vắng
Sao bóng nắng rưng rưng ?

Ôi làng người cũ đi đâu
Nay tôi phải hỏi sao lâu không về ?
Hay là người đợi trên đê
Tôi băng qua ruộng có đii theo cùng ?

Ôi làng ngày tháng trôi sông
Ven đê lại nở những bông hoa vàng
Ôi tờ lịch mới sang ngang
Dập dềnh dạt giấc dở dang giữa dòng ...                 


Nhạc chờ Bà tôi



nhac cho hot nhat
Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến

Lời bài hát/ lyric "Bà tôi"

Nhạc sĩ/ sáng tác: Nguyễn Vĩnh Tiến
Ca sĩ thể hiện: Ngọc Khuê,Nguyễn Vĩnh Tiến
Năm sáng tác:
Ngôn ngữ: Việt Nam
 
Click để NGHE và CÀI bài này làm nhạc chờ
Mới Viettel  Mobifone  Vinaphone  Vietnamobile
 
 
Bà tôi đưa tôi ra đầu làng, một mình bà đội cả trời nắng to

Này là gió cuốn mây trôi đưa tôi về làng

Này là bóng nắng liêu xiêu theo tôi đường làng

Làng tôi quanh co quanh co quanh co quanh co

Bà tôi đưa tôi ra đầu làng, một mình bà đội cả trời nắng to

Này là gió cuốn mây trôi đưa tôi về làng

Này là bóng nắng liêu xiêu theo tôi đường làng

Làng tôi quanh co quanh co quanh co có sợi rơm khô

Nhớ ... làng tôi, từng dòng mương xanh bay bay bay bay

Nhớ ... bà tôi, một trăm năm rồi ngọn cỏ hóa mây trời

Cười cười một chuỗi trời thử bụng ta

Có mùa thóc lép lợp trên mái nhà

Có mùa hoa cà tự nhiên tím tái

Bà ví lông gà vàng như vườn cải

Ông ví mặt trời như lời mối lái

Ai ví tình yêu như trò nghịch dại

Bà lên Kẻ Chợ có buồn được đâu

Ra về lúc lắc héo mòn một xâu

Ra về lúc lắc héo mòn một xâu

Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to

Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to

Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to

Chiều nay tôi đưa bà ra đầu làng, đầu làng mình chợt nổi trận gió to 

Thứ Tư, 14 tháng 5, 2014

Dòng Sông Quê Anh Dòng Sông Quê Em


Đóng góp: Nguyen Huong La n  Dòng sông Đáy quê em, sông trăng hay sông lụa, 
Nong kén vàng như lúa, tròn vạnh một góc trời.
Dòng sông Đà quê anh, đã dựng ghềnh dựng thác, 
Nước reo thành điệu nhạc, nguồn than chẳng vô biên
Dòng sông quê em, dòng sông quê anh 
Sóng xanh như mắt trẻ, sao giống nhau đến thế
Tiếng mưa như tiếng tằm ăn, tiếng mưa như tiếng tằm ăn 
Sông cho anh làm thơ về sức gầm của sóng 
Về tầm cao chiều rộng, những thiết kế công trình
Dòng sông quê em, dòng sông quê anh 
Dòng sông yêu thương dòng chung đôi ta.

Đau nửa đầu, cắt cơn đau là chưa đủ

Việt Nam có tới 16% dân số bị mắc đau nửa đầu (migraines), tuy nhiên phần lớn người bệnh quên rằng đây là một bệnh mạn tính nên chỉ mới cắt cơn đau mà chưa chú trọng tới ngăn ngừa sự xuất hiện của cơn.

Cứ đau là tìm đến thuốc giảm đau


Chị Lan (25 tuổi - Hai Bà Trưng, Hà Nội) mới bắt đầu có triệu chứng thường xuyên mất ngủ, hôm sau người nôn nao khó chịu, một bên thái dương giật giật như muốn nổ tung.

“Khi uống thuốc giảm đau thì cơn đau đỡ ngay lập tức. Tuy nhiên cơn đau xuất hiện ngày càng nhiều khiến mình thực sự lo lắng, đôi lúc uống thuốc giảm đau cũng không ăn thua nữa”, chị Lan cho biết.

Còn chị Phương (37 tuổi - Q.11, TP.HCM) đã bị cơn đau nửa đầu hành hạ gần chục năm qua. “Cứ thứ 2 đầu tuần là mình bị lên cơn đau, cảm giác đau lan xung quanh một bên thái dương rồi lan sang khu vực mắt trái, mắt mình có dấu hiệu mờ dần, cơn đau kinh khủng kéo dài cả ngày khiến mình không thể làm được bất cứ việc gì”

Nhưng chị Phương không dám dùng thuốc thường xuyên mà buộc phải “chung sống” với những cơn đau khó chịu.

Chị Phương chia sẻ, “Bị bệnh cũng lâu năm nên mình từng đi khám, khi uống thuốc bác sỹ kê thì triệu chứng cũng đỡ nhưng hết thuốc thì đâu lai vào đấy, mà thuốc tây thì mình không dám dùng lâu dài. Một số người quen mách dùng hoạt huyết nhưng mình đâu dám xài bừa, bệnh này liên quan đến thần kinh nên không thể dùng bừa được”.

Trường hợp như chị Lan, chị Phương không phải hiếm gặp đối với các chị em phụ nữ. Theo thống kê tại Việt Nam có tới 16% dân số bị mắc đau nửa đầu (theo Nguyễn Văn Chương và cộng sự năm 2008), trong đó nữ giới gấp 3 lần nam giới, bệnh có tính di truyền và có cơ chế liên quan thần kinh mạch máu.

Ngăn ngừa cơn đau nửa đầu theo cơ chế thần kinh
Mục tiêu điều trị của đau nửa đầu ngoài cắt cơn đau thì một yếu tố rất hay bị coi nhẹ chính là dự phòng xuất hiện cơn, trong khi thuốc giảm đau không phải là thuốc trị bách bệnh. Đau nửa đầu (Migraines) cần được dự phòng xuất hiện cơn theo đúng cơ chế của bệnh.

Hiện tại các bác sỹ đang sử dụng nhóm thuốc tân dược như triptan, ergotamine (tamik) để cắt cơn đau và nhóm chẹn kênh calci (sibelium) để dự phòng tái phát. Xu hướng trên thế giới hiện nay đang hướng tới là sử dụng nhóm thuốc thảo dược có cơ chế chuyên về thần kinh do ít tác dụng không mong muốn khi dùng lâu dài.

Từ những năm 1970 thảo dược Feverfew (tên khoa học là Tanacetum parthenium L.) đã được biết đến với tác dụng phổ biến là ngăn ngừa xuất hiện cơn đau nửa đầu (Migraine).

Parthenolid là hoạt chất chính trong Feverfew có tác dụng ức chế tổng hợp chất gây viêm, giảm giải phóng chất dẫn truyền thần kinh serotonin, chống co thắt mạch máu thần kinh. Một số nghiên cứu lâm sàng trên thế giới cho thấy bột dịch chiết Feverfew (FeverfewF) có tác dụng giảm đau, giảm tái phát cơn đau nửa đầu.


ss
Sơ đồ kết quả một nghiên cứu lâm sàng về tác dụng của FeverfewF
Bệnh nhân Việt Nam cũng có thể tiếp cận được với loại thảo dược này qua sản phẩm bào chế dưới dạng viên nang. Điển hình là sản phẩm Migrin với thành phần chính là FeverfewF được nhập khẩu từ Ý và đang phân phối rộng khắp các nhà thuốc. Tên Migrin cũng xuất phát từ tên tiếng Anh của bệnh đau nửa đầu là Migraine, để nhấn mạnh đây là biện pháp chuyên biệt cho chứng bệnh này.

Thông tin chi tiết tham khảo tại: 0965.99.99.55 hoặc truy cập website: migrin.vn


ss
Dược sỹThanh Huyền

Thứ Hai, 12 tháng 5, 2014

9X đổ xô học thạc sĩ né thất nghiệp

- Thống kê sơ bộ kết quả tuyển sinh đợt 2 năm 2013 của nhiều trường ĐH (được tổ chức vào cuối năm 2013), có thể thấy số lượng sinh viên vừa tốt nghiệp đi học luôn thạc sĩ là rất lớn, đặc biệt ở các ngành khoa học xã hội và kinh tế - là những ngành được liệt vào danh sách khó kiếm việc.


thất nghiệp, thạc sĩ, tốt nghiệp, cao học, đại học
Nửa học viên cao học là 9X
Trong danh sách trúng tuyển đợt 2 năm 2013 của Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội), ngành Xã hội học có số lượng học viên trúng tuyển sinh năm 1990 (tốt nghiệp ĐH năm 2012) và 1991 (tốt nghiệp ĐH năm 2013) tổng cộng là 22 trên tổng số 32 học viên, chiếm tới gần 69%.
Con số thống kê với học viên cao học sinh năm 1990, 1991 ở ngành Việt Nam học là 17/29 - chiếm 59%; ngành Văn học nước ngoài là 6/10; ngành Triết học là 25/54; ngành Nhân học 10/17; ngành Ngôn ngữ học 6/9; ngành Lý luận văn học 8/12; Ngành Lịch sử đảng cộng sản Việt Nam là 32/57; ngành Công tác xã hội là 32/49; Ngành Chính trị học 15/29; ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học là 9/15…
Ngành Lịch sử thế giới có 4 học viên trúng tuyển thì có tới 3 người sinh năm 1991. Ngành lịch sử Việt Nam có 6/9 học viên trúng tuyển sinh năm 1990, 1991, 1992, có 2 học viên sinh năm 1989…
Cũng theo kết quả trúng tuyển cao học đợt 2 mà Học viên Công nghệ Bưu chính viễn thông công bố, thì ngành Kỹ thuật viễn thông cơ sở phía Bắc trong tổng số 49 học viên trúng tuyển có 15 người tốt nghiệp ĐH năm 2012, và 20 người tốt nghiệp ĐH năm 2013. Ngành Công nghệ thông tin có 32 học viên trúng tuyển, thì 8 người tốt nghiệp đại học ngay trong năm 2013, 7 người tốt nghiệp năm 2012.
Chỉ lác đác một vài người tốt nghiệp ĐH năm 2007, 2008, còn lại là tốt nghiệp các năm 2010, 2011.
Trường ĐH Kinh tế (ĐHQG Hà Nội) trong đợt tuyển sinh tháng 11/2013 ngành Tài chính ngân hàng có 49/108 học viên trúng tuyển sinh năm 1990, 1991.
Ngành Quản trị kinh doanh có 31/111 học viên thuộc diện này. Con số này của ngành Kinh tế chính trị là 4/7.
Trong đợt 1 tuyển sinh cao học vừa được Trường ĐH Thương mại tổ chức tháng 3/2014, có 148 học viên trên tổng số 419 học viên trúng tuyển là sinh năm 1990, 1991, chiếm 35%.
Theo Ban Đào tạo sau đại học (ĐH Đà Nẵng), những năm gần đây xu hướng sinh viên mới tốt nghiệp ĐH đăng ký học luôn thạc sĩ rất nhiều. Lấy mốc năm 2010, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp học luôn thạc sĩ chỉ chiếm 15 - 20%. Nhưng đến nay, con số này ước khoảng trên dưới 50%.
Điều kiện thi ngày càng thoáng

thất nghiệp, thạc sĩ, tốt nghiệp, cao học, đại học
Vài năm gần đây, Bộ GD-ĐT chủ trương tăng quy mô đào tạo sau ĐH. Trong năm 2009 - 2010, số thạc sĩ được cấp bằng trong các trường ĐH, học viện cả nước là 10.740 người, nhưng số tuyển mới là hơn 23.000 - số tuyển mới còn gấp đôi số được cấp bằng - và quy mô đào tạo của trình độ này lên đến hơn 54.000 người.
Tới năm học 2011 - 2012, các cơ sở giáo dục đại học đào tạo được 89.923 học viên cao học.
Lãnh đạo Bộ GD-ĐT cũng cho biết, kế hoạch tuyển sinh năm 2014 tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành, việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh theo định hướng tăng khoảng 7% đối với đào tạo tiến sĩ và khoảng 5% đối với đào tạo thạc sĩ so với năm 2013.
Trường được tăng quy mô, nên điều kiện để dự thi cao học ngày càng thoáng.
Đa số các trường đưa điều kiện những người có bằng tốt nghiệp loại khá trở lên được dự thi ngay. Tuy nhiên, cũng có trường chỉ khống chế ở mức tốt nghiệp đại học loại trung bình khá, như Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông. Vì vậy, không hiếm sinh viên ra trường với tấm bằng đại học dưới mức khá nhưng chỉ sau 2 năm tiếp tục đèn sách đã trở thành tân thạc sĩ.
"Đi học còn hơn đi bán hàng"
“Học thạc sĩ xong chưa chắc đã xin được việc, nhưng tốt nghiệp rồi mà chưa xin được việc ngay thì nếu có thể vẫn nên đi học cao học cho… đỡ lãng phí thời gian, lại thêm được cái bằng để bổ sung vào hồ sơ xin việc, còn hơn là đi làm mấy công việc tạm thời như bán hàng, quán ăn” - một học viên 9x đang học cao học tại Trường ĐH Thương mại tâm sự.
“Ra trường hơn một năm không xin được việc nên tôi tiếp tục học lên để chờ cơ hội” là chia sẻ của 9X khác đang học tại trường ĐH Khoa học xã hội nhân văn.
Trong khi đó, bản tin cập nhật thị trường lao động Việt Nam số 1, quý 1/2014 của Bộ LĐ-TB-XH công bố tỉ lệ thất nghiệp cao rơi vào những người có trình độ chuyên môn. Trong đó, thanh niên từ 20 - 24 tuổi tốt nghiệp CĐ, ĐH trở lên thất nghiệp tới 20,75%. Đặc biệt, có hơn158.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp, cao gấp 1,7 lần so với cuối năm 2012.
Với đà học tập “nâng cao trình độ” hiện nay, sự e ngại rằng trong thống kê lần tiếp theo, tỉ lệ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thất nghiệp sẽ ngày càng tăng không phải là không có cơ sở. Và cái vòng luẩn quẩn cử nhân thất nghiệp học thạc sĩ, thạc sĩ thất nghiệp lại tiếp tục đua làm tiến sĩ không biết khi nào mới chấm dứt.
  • Ngân Anh

Thứ Tư, 7 tháng 5, 2014

Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1)

Thứ năm, 2014-05-08 09:51:05 - Nguồn: Eva.vn

Nhìn Từ Hy thái hậu thong thả đưa con chuột còn đang kêu chít chít lên miệng, vừa...
Từ Hy thái hậu, xuất thân từ bộ tộc Mãn Châu, mới đầu chỉ là một cung tần, nhưng nhờ hát hay, khéo ăn nói nên được vua Hàm Phong yêu, phong đến chức Ý Quý phi (chính nhị phẩm, chỉ đứng sau Hoàng hậu trong hậu cung). Năm 1856, bà sinh được một con trai, về sau là Hoàng đế Đồng Trị, từ đó càng được vua yêu mến. Đến nay, người ta nhắc tới Từ Hy không chỉ giống như một bạo chúa, là người phụ nữ (cùng Võ Tắc Thiên) nắm quyền triều chính đất nước Trung Hoa, mà còn bởi những câu chuyện về sự xa xỉ của bà!
Thú rửa chân xa xỉ
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 1
Từ Hy thái hậu
Vào cuối triều Thanh, người Hán vẫn giữ tục bó chân và coi bàn chân “tam thốn” là chuẩn mực cái đẹp, thì người Mãn lại ung dung hưởng thụ đôi chân trần thoải mái. Tuy nhiên là người phụ nữ rất biết hưởng thụ và quan tâm đến sức khỏe bàn thân, Từ Hy thái hậu chưa bao giờ “ngược đãi” bàn chân của mình. Bà rất coi trọng chuyện đi tất, tất của bà phải được làm từ lụa mềm trắng tinh, khâu thêu tinh tế. Để làm ra một đôi tất, người thợ phải tốn 7, 8 ngày, thế nhưng Từ Hy chưa bao giờ đi đến hai lần một đôi tất. Như vậy, tính ra mỗi năm việc làm tất cho bà phải mất đến 3000 công thợ và trên 10 vạn lạng bạc!
Nước rửa chân của Từ Hy thái hậu cũng phải “thay đổi như thời tiết”. Vào ngày “tam thục”, thời tiết nóng ẩm, nước rửa chân phải đun bằng hoa cúc Hàng Châu. Vào ngày “Tam cửu”, thời tiết giá lạnh, nước rửa chân của thái hậu là nước nấu với đu đủ. Đương nhiên, người trong cung còn phải căn cứ vào sự thay đổi của thời tiết bốn mùa để tăng giảm các thành phần dược liệu trong nước, giúp bà hoàng khỏe mạnh mà không cần nhờ tới thuốc thang.
Đoàn Tàu “ngự dụng” chẳng khác nào cung điện thu nhỏ
Năm 1876, Trung Quốc có tuyến đường sắt đầu tiên. Nhưng mãi đến năm 1902, Từ Hy thái hậu mới lần đầu ngồi xe lửa. Bà luôn duy trì thói quen ngồi kiệu 16 người khiêng dù đi xa hay đi gần, mãi cho đến một năm, vì phải đến tỉnh Phụng Thiên xa xôi, bà quyết định mua hẳn một đoàn tàu từ nước ngoài. Đoàn tàu này gồm 16 toa, sơn màu vàng đặc trưng của hoàng thất, nhìn từ xa không khác nào một con rồng vàng. Trong đó có riêng một toa dành cho Từ Hy thái hậu, lại được chia thành 2 toa lớn, nhỏ. Toa nhỏ được kê giường gỗ đỏ, là phòng ngủ của bà. Gian lớn trải thàm, kê ngai vàng, là nơi bà triệu kiến các quan viên trong đoàn, chẳng khác nào một triều đình thu nhỏ. Ngoài ra, kiệu của thái hậu, 2 chiếc kiệu vua Quang Tự, các vị đại thần, mỗi người chiếm một toa. Chiếc tàu “ngự dùng” này chế tạo tại Đức và có giá không hề rẻ!
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 2
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 3
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 4
Đoàn tàu "ngự dụng" của Từ Hy thái hậu
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 5
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 6
Ngoài ra , bà còn có một chiếc “du thuyền” xa xỉ để dạo hồ sen
Bữa tiệc xa xỉ đến “rùng mình”
Trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại, có lẽ chưa từng có bữa tiệc nào linh đình, trọng thể, vĩ đại như bữa tiệc Xuân năm Canh Tý (1874) của Từ Hy thái hậu. Để khoản đãi phái đoàn Sứ thần, tướng lãnh các quốc gia phương Tây, bà đã dùng đến gần 400 lượng vàng. Thực khách gồm 400 người, thực đơn 140 món, cần 1750 người phục dịch, đầu bếp được tuyển chọn từ khắp vùng miền cả nước, tiệc đúng 12h đêm giao thừa, kéo dài đến hết giờ Tý đêm mồng 7. Trong 140 món ăn ấy, có thể kể đến những món ăn kinh điển như: Sâm thử, não hầu, sơn Dương Trùng…
 Sâm thử là chuột sâm, chuột nuôi bằng sâm. Theo đó, chuột mới đẻ đem nuôi trong lồng kính cho ăn toàn sâm thượng hảo hạng và uống nước suối, đến khi đẻ ra con thì lấy những con đó nuôi riêng cũng theo cách thức đó để cho sinh ra một lớp chuột mới, nhưng lớp chuột mới này vẫn chưa dùng được. Cứ nuôi như thế đến đời thứ ba, chuột mới thực là "Thập Toàn Đại Bổ". Có lẽ “đặc biệt” hơn nữa chính là, con chuột này chưa được qua bất kỳ một khâu sơ chế nào, mà cần phải…ăn sống mới bổ. Nhìn Từ Hy thái hậu thong thả đưa con chuột còn đang kêu chít chít lên miệng, vừa nhai vừa thong thả cảm nhận vị béo ngậy…400 vị khách “chết lặng”!
Thú vui xa xỉ và kỳ quái của Từ Hy thái hậu (P1) - 7
Từ Hy thái hậu
Não hầu chính là món óc khỉ, cứ năm thực khách lại được ban một con khỉ. Những con khỉ vung Thiên Sơn mang về được nuôi bằng thức ăn tinh khiết, bổ dưỡng, ngoài ra còn được tắm gội sạch sẽ. Lại cho đóng 80 cái hộp tròn giống như cái trống nhỏ mở ra khép vào được, một mặt trống có khoét lỗ tròn vừa đủ diện tích cho cái đầu con khỉ ló lên kèm theo một cái gông làm con khỉ không thể cục cựa được. Óc khỉ được ăn lúc khỉ con đang sống và não được dội bằng nước sâm nóng cho tái bớt đi !...
Những câu chuyện kể trên chỉ là một vài trong vô số những câu chuyện về sự ăn chơi hưởng thụ của Từ Hy thái hậu. Ngoài thú vui tiệc tùng, bà cũng có những cách “độc” để giữ gìn nhan sắc, mà đến ngày nay vẫn là chủ đề được phụ nữ đưa ra để học tập và rút kinh nghiệm. Nhắc tới bà, có những người quy tội bà chính là nguyên nhân cho sự sụp đổ của nhà Thanh, là một người phụ nữ tàn nhẫn và khát máu, tuy nhiên cũng có những người có cái nhìn lạc quan hơn, nói rằng ít nhiều bà cũng là một nhà cải cách có hiệu quả, dù miễn cưỡng, trong những năm cuối đời!
Khái niệm “Vuông Tròn” trong văn hóa Việt
Trong tiếng Việt có một câu chúng ta mới nghe qua thì thấy nó có vẻ khá vô lý và ngộ nghĩnh; đó là câu thành ngữ “Mẹ tròn con vuông”, hàm ý “Một trường hợp sinh sản tốt đẹp bình thường, cả hai mẹ con đều khỏe mạnh.
Trong tiếng Việt có một câu chúng ta mới nghe qua thì thấy nó có vẻ khá vô lý và ngộ nghĩnh; đó là câu thành ngữ “Mẹ tròn con vuông”, hàm ý “Một trường hợp sinh sản tốt đẹp bình thường, cả hai mẹ con đều khỏe mạnh. Đứa nhỏ không bị dị tật gì. Một kết quả đúng như người ta trông đợi.” Câu thành ngữ này nếu đem dịch nguyên văn ra tiếng nước ngoài, nhất là các ngôn ngữ Tây phương sẽ rất khó truyền đạt được cái ý nghĩa “tốt lành” của nó đến người nghe. Đơn giản là vì người Tây phương họ không có chung nhiều khái niệm về văn hóa và triết lý với chúng ta. Đối với họ, “vuông tròn” không mang một ý nghĩa hảo hợp, nếu không nói là còn không dung nạp được nhau. Về phương diện kỷ hà học, đó là những hình thể khác hẳn nhau. Nếu đặt cạnh nhau chỉ gợi ra ý tương phản. Đặt vào nhau không khớp.

Trái lại, trong văn hóa Việt Nam, hai hình thể đó trong nhiều trường hợp đi đôi, gắn liền với nhau lại biểu thị cho một sự kết hợp thuận lẽ trời, và cho ra một kết quả tốt lành.

Vì sao vậy? Đương nhiên, điều nghịch lý đó phải mang một ý nghĩa tích cực có thể giải thích được. Nó phải bắt nguồn từ những khái niệm cơ bản xuất phát từ trong dân gian; được người đời chấp nhận như những yếu tố cấu thành tốt đẹp. Cái “thiện căn” ấy khi được kết hợp sẽ cho ra những thành tố thiện. Thật vậy, sinh hoạt văn hóa Việt ảnh hưởng sâu đậm của ba tôn giáo lớn hiện hữu từ lâu đời trong đời sống dân chúng. Ảnh hưởng của “Tam giáo” (Phật, Lão, Khổng) tiềm tàng trong nền nếp sinh hoạt, trong ngôn ngữ dân gian. Thấm vào da thịt, luân lưu trong huyết quản người Việt chúng ta. Tam giáo có tiến trình thâm nhập từ hàng ngàn năm. Lý nhân quả trong nhà Phật được chấp nhận như một tiền đề của nhiều quan niệm sống trong dân gian. Do đó, từ những nhân tố được thừa nhận là tốt đẹp dẫn đến thành tố tốt lành theo định luật nhân quả: Cây nào quả nấy, hay cha nào con nấy là điều tất nhiên.

Vậy thì khái niệm vuông tròn dựa trên cái gì để trở thành các yếu tố “cơ bản thiện” trong triết lý cũng như văn hóa Việt? Trước hết, tưởng không cần phải đi truy tầm đâu cho xa. Ta hãy lấy ngay những câu chuyện mô tả sinh hoạt văn hóa để tìm hiểu nguồn gốc những khái niệm cơ bản này. Chứng cứ đầu tiên có thể rút ra từ câu chuyện bánh chưng bánh dày. Sự tích mang tính lịch sử này rất nhiều người đã biết. Nó xuất phát từ câu chuyện một vị Vua Hùng, dòng vua đầu tiên của giống Việt. Câu chuyện kể lại việc nhà vua “ra đề thi” cho các con để chọn người kế vị. Một trong những người con, vốn cảnh nhà đạm bạc, không có cao lương mỹ vị để dâng vua cha, nên mới sáng chế ra hai thứ bánh chưng bánh dày để làm quà dâng cha mẹ. Hai thứ bánh đơn sơ và đầy tính dân dã ấy đã được nhà vua nhiệt liệt khen ngợi tán thưởng. Và ông hoàng bé được vua cha truyền ngôi. Dĩ nhiên để được vua cha chấp nhận, ông hoàng con phải mặc cho hai món bánh đơn sơ ấy một ý nghĩa nào đó mà vua cha nghe chẳng những “lọt tai” mà còn đồng ý là nó mang một ý nghĩa cao đẹp tuyệt vời mới mong được thừa nhận và truyền ngôi cho.

Ai cũng biết, bánh chưng có hình vuông, bánh dày hình tròn. Bánh chưng tượng trưng cho đất, bánh dày tượng trưng cho trời. Theo quan niệm cổ, từ Đông sang Tây, người ta vẫn tin rằng trái đất là một phiến phẳng hình vuông. Còn trời là một cái quả tròn rỗng như cái chuông chụp lên cái phiến đất hình vuông, trong đó vạn vật gồm cả con người sinh sống. Theo quan niệm đó, khi ta đi bộ hay đi thuyền, nếu cứ đi mãi, có lúc người ta sẽ tới cùng trời cuối đất và rơi vào khoảng không vô tận. Trời đất là hai khái niệm đầu tiên về thế giới quan.

Chẳng những thế, trời đất còn mang ý nghĩa của nguồn gốc sự sống, sinh vật. Những câu nói như “Trời đất sinh ra ta”, “Ông Trời” vừa nhân cách hóa hai thực thể tự nhiên vừa hàm ý giải thích nguồn cội con người. Trời là cha, Đất là mẹ. Gặp nguy biến, lúc đau khổ người ta nghĩ đến hai đấng sinh thành. Họ kêu lên “Trời đất ơi!” Hoặc đôi khi cả Trời đất lẫn cha mẹ “Trời đất cha mẹ ơi!” Trong vũ trụ quan của người Á Đông, khái niệm vuông tròn chính là khái niệm về Trời Đất, về Càn Khôn, về Âm Dương. Trong kiến trúc Đông phương, bao giờ cũng là những đường nét pha trộn giữa Âm và Dương. Ngoài những đường thẳng cần thiết phải có, bao giờ người ta cũng đưa những đường cong, những vòng tròn vào, để tạo nên một tổng thể hài hòa giữa Âm và Dương. Cái mái ngói cong cong, cái cửa sổ tròn. Trong kiến trúc Tây phương ít khi ta gặp những đường nét tròn như thế. Nhà cửa theo kiến trúc Tây phương phần lớn có dạng hình hộp là vậy. Dưới thời phong kiến, những đồng tiền kẽm lưu hành trong triều Nguyễn chẳng hạn có hình dáng mang ý nghĩa của càn khôn. Đồng tiền kẽm hình tròn, chính giữa có cái lỗ hình vuông, bốn góc có bốn chữ nho nằm bên mỗi cạnh hình vuông. Cái lỗ vuông là để người ta xỏ dây xâu thành từng xâu khi cất giữ hoặc mang trong người cho tiện. Mua bán gì thì cởi đầu dây, lấy ra từng đồng mà chi trả. Khi thiết kế mẫu tiền có thể người ta đã gửi gấm vào hình thể đồng tiền cái ngụ ý công ơn của triều đình, tức như cha mẹ, đối với thần dân. Quan đã là cha mẹ dân rồi, nói chi vua. Hoàng hậu được coi là bậc mẫu nghi thiên hạ, và hai tiếng “con dân” chẳng phải hàm cái ý đó sao? Ngoài ra, cái hình thể vuông tròn còn chứa đựng sự mong muốn chúc tụng vương triều sẽ trường cửu như trời đất.

Trong mắt một người bình thường không có gì tốt đẹp hoàn hảo hơn cha và mẹ. Trời đất ngoài khái niệm là cha mẹ, còn mang ý nghĩa lâu bền vĩnh cửu, hoặc rộng lớn phong phú dồi dào vô kể.

Những câu nói như “Công ơn cha mẹ như trời như biển”. “Sống lâu cùng trời đất” v.v... Chứng minh điều đó. Trời đất thường đi đôi với nhau, kết hợp thành một khái niệm thiện, tốt lành, trường cửu. Từ khái niệm “Trời Đất” trở ngược lại khái niệm “vuông tròn” phải chăng người ta muốn làm cho cái khái niệm trên trở thành gần gũi với cuộc sống hơn.

Từ khái niệm vuông tròn biểu trưng của Trời Đất, đến khái niệm vuông tròn của Âm Dương có một sự khác biệt: tròn tượng trưng cho Âm tính, vuông tiêu biểu cho Dương tính. Điều này sẽ được chứng minh bằng những thí dụ tiếp sau đây. Tuy nhiên, sự kết hợp hài hòa giữa Âm Dương bao giờ cũng được xem là một kết hợp thuận tự nhiên. Một kết hợp như thế luôn luôn mang lại kết quả tốt đẹp. Một khái niệm thiện. Hãy lấy một thí dụ, câu tục ngữ “Đầu tròn gót vuông”. Theo quan niệm trong Đông y, cơ thể con người ta nửa phần trên, tận cùng bằng cái đầu mang tính Âm (đầu tròn). Phần dưới tận cùng bằng đôi chân (gót vuông), mang tính Dương. Khi một người bị bệnh, thày thuốc sờ đầu sờ chân, thấy đầu mát (Âm), chân ấm (Dương) là thuận Âm Dương, không có gì phải ngại. Nếu ngược lại là không ổn. Các thày thuốc cũng khuyên nên luôn luôn giữ cho cái đầu mát và đôi chân ấm thì sẽ được khỏe mạnh.

Chỉ một trong hai cái ấy không tạo được hiệu ứng tương tự. Vuông đứng một mình chỉ là vuông. Tròn đi một mình chỉ là tròn. Nhưng “vuông tròn” sẽ tạo nên khái niệm trời đất, Âm Dương hài hòa, mang tính “Thiện”, hảo hợp và trường cửu. Khi nói “mẹ tròn con vuông” là người ta muốn nói một kết quả tốt đẹp. Chứ mẹ đâu có tròn. Trong thời gian đang mang bầu thì còn cái bụng tròn. Nhưng sau khi sanh rồi đâu còn tròn nữa. Còn con thì nhất định không thể vuông được. Trên thực tế, nếu một sản phụ không may đẻ ra một đứa trẻ có hình dạng thực sự vuông là điều thậm vô phúc. Cả mẹ lẫn con sẽ trở thành đề tài thời sự ngay.

Thử hình dung ra tình cảnh của hai trường hợp sinh đẻ. Nếu bác sĩ ra báo cho ông bố bằng câu sau đây: “Bà nhà sanh rồi. Mẹ tròn con vuông. Chúc mừng ông” thì là bình thường. Nhưng nếu câu nói chỉ thiếu đi một chút xíu thôi. “Xin báo cho ông rõ. Bà nhà sinh rồi. Đứa trẻ vuông”. Chắc có lẽ ông bố sẽ choáng váng mặt mày, xỉu liền tại chỗ.

Chẳng hạn như trong câu nói sau đây: “Anh chị tính sao thì tính. Miễn sao mọi sự vuông tròn là được.” Câu nói hàm ý miễn sao kết quả tốt đẹp, không có gì trục trặc, điều tiếng là được.

Hãy lấy một câu khác: “Trăm năm tính chuyện vuông tròn” . “Chuyện vuông tròn” là chuyện lứa đôi, chuyện âm dương kết hợp để tồn tại và tiếp nối dòng sinh hóa.

Có âm dương, có vợ chồng

Dẫu rằng thiên địa cũng vòng phu thê

Hoặc:

Đấy mà xử ngãi (nghĩa) vuông tròn

Ngàn năm ly biệt vẫn còn đợi trông (Ca dao)

“Ngãi vuông tròn” là nghĩa vợ chồng, nghĩa thủy chung.

Đó là chuyện ăn đời ở kiếp với nhau. Ngoài khái niệm vuông tròn là đất trời, là mẹ cha, là trường cửu. Như trên đã viết, khái niệm vuông tròn còn là âm dương, nam nữ, vợ chồng. Chỉ khác một điều là trong sự tích bánh chưng bánh dày, nếu trời có hình ảnh tượng trưng là tròn, đất có hình vuông. Thì trong quan niệm về hai giới tính nam nữ, đực cái, âm dương, vuông lại thường tiêu biểu cho nam tính, và tròn tiêu biểu cho nữ tính.

Phụ nữ thân thể phải tròn trịa, chứa đựng nhiều đường cong mới đẹp, mới tiêu biểu cho nữ tính. Đàn bà con gái mặt mũi người ngợm nhiều nét gẫy, nhiều góc vuông quá đương nhiên trông không hấp dẫn tí nào, chưa nói là rất thô. Một thân thể như thế thường xương nhiều thịt ít. Nếu không to xương thì cũng quá gầy. Mình hạc cũng được nhưng phải xương mai. Còn những chỗ khác đặc biệt trời dành riêng cho nữ giới như một thứ vũ khí dùng để chinh phục nam giới thì dứt khoát là phải tròn. Nếu không phải là một vòng tròn khép kín như đôi gò bồng đảo, mà trong văn chương có khi được ví von như cặp dừa xiêm, hai trái bưởi, hoặc trái banh v.v... thì cũng phải là một phần của vòng tròn. Những đường cong. Chứ không được gẫy. Hãy nhìn những cô người mẫu thì biết. Cô nào cô nấy ốm tong ốm teo, nhưng ngực và mông thì cứ ngồn ngộn. Còn đối với các bà các cô bình thường, ai có sẵn, nhưng không nhiều, thì dùng thủ thuật đùn lên cho cao, mà mắt thiên hạ. Nếu chẳng may không có thì mượn cái ở ngoài đưa vào cho có. Khi làm như thế chẳng qua họ chỉ muốn khẳng định cái nữ tính của mình mà thôi. Chẳng có gì khiến các ông phải phàn nàn việc các bà đi đến các mỹ viện giải phẫu thẩm mỹ..

Khuôn mặt của Thúy Vân trong Đoạn Trường Tân Thanh: “Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang”, cho dẫu không đẹp lắm. Nhưng phúc hậu. Trong khoa tướng số, phúc hậu cũng là một khía cạnh đẹp của phụ nữ. Khuôn mặt tròn có thể không đẹp bằng khuôn mặt trái xoan. Nhưng phúc hậu. Vẻ đẹp của phụ nữ có nhiều loại; đẹp lộng lẫy, đẹp sắc xảo, đẹp phúc hậu. Đẹp phúc hậu là vẻ đẹp vượng phu ích tử (Chồng con nhờ đó mà phất lên). Muốn biết rành về chuyện này, phải đọc cụ Vũ Tài Lục. Đàn bà mặt mũi gồ ghề chẳng những không có vẻ hiền hậu thùy mị, mà còn bị xem như khuôn mặt khắc sát (chồng con). Cho nên mặc dù Thúy Kiều đẹp hơn em, nhưng Thúy Vân cũng không kém là bao. Ở chỗ: “Kiều càng sắc xảo mặn mà”. Tuy so với Thúy Vân: “So bề tài sắc lại là phần hơn.” Kiều đẹp hơn. Vì nàng có nhân dáng của một cô “mô đồ” ngày nay, “Mai cốt cách, tuyết tinh thần”. Đành rằng thế. Nhưng so ra Thúy Vân không kém chị nhiều lắm. Vì thi hào đã khẳng định “Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười”.

Ngược lại, nét vuông trên thân thể đàn ông lại được xem như ưu điểm. Mặt vuông chữ điền là bảnh trai. Đàn ông miệng vuông là kẻ thét ra quyền uy. Nếu đàn bà mặt mũi thân hình gồ ghề là không tốt thì ở đàn ông lại là một nét hấp dẫn. Đàn ông không cần có khuôn mặt phúc hậu, mà cần “gồ ghề”; tức nhiều nét vuông. Từ mặt cho đến vai. Đàn bà mặt tròn, cổ tròn, đôi gò bồng đảo, mông miếc gì cũng phải tròn trịa thì mới hấp dẫn. Ngược lại, đàn ông hấp dẫn phải có một bộ ngực vạm vỡ, nhưng khuôn ngực phải vuông, mới ngầu. Đàn ông mà ngực cũng tròn trịa như đàn bà thì trông bẩn lắm. Đàn ông to vú chẳng khác gì đàn bà rậm râu. Đó là một chứng trạng cho thấy anh đàn ông phát triển bất bình thường, cơ thể nhiều chất oestrogen (Kích thích tố nữ). Còn nếu không, thì cũng là một anh chàng bệu, lười luyện tập. Vai u thịt bắp nếu không phải ưu điểm tuyệt đối của đàn ông con trai thì nó cũng hứa hẹn anh ta nhiều khả năng bảo vệ phụ nữ khi cần.

Tả người phụ nữ, các nhà văn thường cho nàng những đường nét tròn trịa. Nhưng một anh đàn ông tròn trịa rất nhiều khi chỉ gợi ra cái ý niệm mập béo phì nộn mà thôi.

“Có mực anh tình phụ son,

Có kẻ đẹp tròn, anh phụ người duyên”

(Ca dao)

Người Á đông nói chung, người Nhật nói riêng, họ thấu hiểu được vẻ hấp dẫn của những đường cong nên từ những đường nét trong kiến trúc, trang trí đến hình dáng các vật dụng họ sử dụng khá nhiều những đường cong. Chiếc xe hơi của Nhật ngoài ưu điểm máy móc bền, tốt còn một điểm khác hấp dẫn người mua, nhất là dân châu Á; đó là cái hình dáng thon thả nhiều đường cong hơn nét gẫy của nó. Ta gọi cái xe, với tiếng “cái” đi trước; hẳn cũng hàm cái ý giống cái của nó. Cũng có khi xe được gọi là “con” như “con xe” trong bàn cờ tướng (Thí con chốt, hốt con xe, chẳng hạn). Nhưng khi xe được gọi với tiếng “con” thì lại khác. Đó là một thứ xe để ra trận đánh nhau. Mà nói đến trận mạc là nói đến đàn ông con trai, nói đến cái dương tính của nó.

Ngày chưa mất nước, những chiếc xe hơi đầu tiên lắp ráp ở Việt Nam là chiếc xe La Dalat. Có thể nói người thiết kế hình dáng chiếc xe kém về khoa thẩm mỹ. Nghe nói công ty gốc là hãng Citroen, cung cấp máy móc. Còn phần thân xe làm tại Việt Nam. Nhìn chiếc xe La Dalat thấy không mấy cảm tình, vì cái dáng thô kệch, nhiều nét gẫy tạo ra những góc vuông, rất ít đường cong của nó.

Ở một khía cạnh khác, tròn còn mang ý nghĩa là trọn vẹn, đầy đủ.

“Công cha như núi Thái sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”

Tròn đây chính là trọn vẹn, đầy đủ. Làm tròn bổn phận vừa là cách nói trại, vừa hàm cái ý trọn vẹn.

Người viết thủa trước vốn từng có thời khoác áo lính. Nên tiện đây cũng xin ghi lại những chiêm nghiệm thực tiễn về những nét gẫy, những hình thể vuông vức góc cạnh tiêu biểu cho tính cách mạnh mẽ của nam giới. Những vị nào từng xuất thân từ các quân trường đào tạo sĩ quan như Trường Võ Bị Đà-Lạt, Trường Sĩ quan Hải quân Nha Trang, Trường Thủ Đức v.v... đều biết. Ở giai đoạn sơ khởi gọi là “Thời kỳ huấn nhục”, hay thời kỳ “Tân khóa sinh”, tại các quân trường kể trên người ta áp dụng một lề lối sinh hoạt tạm gọi là “sinh hoạt vuông góc” để đào luyện người thanh niên dân sự trở thành một người lính với nam tính mạnh mẽ. Trong thời kỳ này, ngoài những huấn luyện về thể chất, về nghệ thuật lãnh đạo chỉ huy, về đạo đức chiến tranh, người thanh niên được rèn luyện một cung cách sống “vuông góc”. Đi đứng vuông góc, ngồi vuông góc. Thậm chí đưa chén cơm lên miệng ăn cũng phải theo một động tác vuông góc. Mọi sắp xếp trong phòng người Tân khóa sinh, từ gối chăn, áo quần, sách vở đều phải theo một lề lối chặt chẽ về vuông góc.

Để làm gì vậy? Mục đích của sự rèn luyện trên chính là để dần dần từng bước biến đổi phong cách ẻo lả yếu ớt của một con người dân sự trở thành một nhân dáng đàn ông đích thực. Tạo ra những góc cạnh vuông vức trên thân thể và cả trong tâm hồn người sĩ quan tương lai. Những phần thân thể bọc đầy mỡ tròn trịa dần dần biến đi để thay vào đó những đường nét góc cạnh. Chân tay, ngực vai đều trở thành vuông vắn. Cằm bạnh ra (kết quả của động tác gặp cằm), mái tóc hớt theo kiểu “bàn chải” tạo thành khuôn mặt vuông chữ điền (tương đối). Những nét vuông đó tạo cho người thanh niên vẻ cứng cát, mạnh bạo, dứt khoát, đầy dương tính. Những nhân dáng “vuông góc” đó có sức hút rất mạnh đối với các nhân dáng tròn trịa nhiều đường cong của nữ giới. Âm dương đối cực hút lẫn nhau.

“Trai khôn tìm vợ chợ đông,

Gái khôn tìm chồng giữa chốn ba quân” là thế.

Tóm lại, nếu không hiểu được, không có được cái nhãn quan tổng hợp của triết lý Đông phương, sẽ khó mà thâm cảm được cái “khái niệm vuông tròn” trong ngôn ngữ và văn hóa Việt.

Đi từ cái khái niệm sơ khởi về trời đất, đến quan niệm về Âm dương đối đãi, hàm chứa dung nạp lẫn nhau, sau cùng dẫn đến một khái niệm rốt ráo về một trật tự tự nhiên. Từ đó khái niệm vuông tròn mới có thể hàm chứa một sự kết hợp tốt đẹp, đó chính là cái khái niệm “Thiện” đầu tiên (bổn thiện) vậy.
Nguồn: Tác giả: Thành Văn
Ngày đăng: 19/1/2009 10:15:39 AM
Lời bàn của Trần Hồng Lưu: Bài viết về văn vẻ bề ngoài có thể rất hay nhưng không có tính khoa học nhất là sai cơ bản về Triết học, Chẳng hạn, theo triết lý âm dương thì phần trên cơ thể người là dương, phần dưới chắc chắn là âm. Theo nguyên lý trời -dương ở trên,  đất- âm ở dưới và TRỜI TRÒN- ĐẤT VUÔNG. Điểm thứ hai: theo chữ tượng hình thì nữ biểu hiện bằng hình vuông, to bè, vững chãi, ít thay đổi; còn nam tượng trưng bằng hình tròn, thuôn mảnh, linh hoạt, mạnh mẽ cơ đông, dũng mãnh, ưa thay đổi, chứ không như cách mô tả bề ngoài của tác giả bài này./.