Chuyện tình yêu “đi qua dạ dày” tuyệt đẹp của ông thầy đội tuyển U19 Việt Nam

(Dân trí) - Cái tên Guillaume Graechen ngày càng trở nên quen thuộc với người hâm mộ Việt Nam sau màn trình diễn rất thuyết phục của U19 Việt Nam tại giải U19 ĐNÁ mở rộng mới kết thúc ở Mỹ Đình.

Từ việc bị nghi ngờ chỉ có trình độ của một “ông giáo”, Guillaume Graechen cho thấy anh hoàn toàn có thể chinh phục khán giả trong vai trò một chiến lược gia với bóng đá trẻ. Ngay sau giải đấu U19 ĐNÁ và chuẩn bị cho VCK U19 Châu Á diễn ra vào tháng 10 tới, Guillaume Graechen lại càng khiến người hâm mộ Việt Nam vui mừng khi tuyên bố sẽ chính thức nhập quốc tịch Việt Nam. Guillaume Graechen đủ điều kiện để có tấm hộ chiếu màu xanh bởi ngoài việc đã ở Việt Nam hơn 7 năm ròng rã, anh đã xây dựng tổ ấm với một người con gái Việt.

Guillaume Graechen cùng gia đình.

Bị con gái Bình Định hạ gục
Guillaume Graechen ở Việt Nam đã sang năm thứ 7, anh chịu khó học tiếng Việt và có lẽ cách học nhanh nhất chính là việc dùng tiếng Việt để “cưa đổ” một cô gái Việt.
Người Pháp có câu: ‘Tình yêu của người đàn ông đi qua dạ dày”. Điều này có vẻ đúng với Guillaume Graechen. Anh phải lòng một cô đầu bếp ngay ở học viện HAGL Arsenal. Ngô Thị Loan - người con gái Bình Định không có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành nhưng nhìn đôn hậu, đằm thắm đã đánh gục chàng trai lãng mạn đến từ nước Pháp. Con gái Bình Định giỏi võ. Có câu: “Ai về Bình Định mà coi. Con gái Bình Định đánh roi đi quyền”. Loan không cần đánh roi, đi quyền, cô đến với Guillaume Graechen bằng tình yêu chân thành, bằng những món ăn Việt Nam và rồi… đánh gục anh. Thật ra, ngoài bóng đá, Guillaume Graechen thích nấu ăn, anh nói là do ảnh hưởng từ mẹ anh - một phụ nữ Pháp luôn đặt sự chăm sóc chồng con lên hàng đầu. Graechen nhìn thấy và nhận thấy ở Loan điều ấy.
Ngày ra mắt nhà vợ, Guillaume Graechen không khỏi bỡ ngỡ, lo lắng. Thế nhưng “cái bản mặt” hiền lành, cộng với chút vốn tiếng Việt đã giúp anh chiếm trọn tình cảm của nhà gái. Sau mấy năm lấy nhau, Guillaume Graechen và Loan đã có hai mặt con. Năm 2012, vợ chồng vị HLV người Pháp đón đứa con trai đầu lòng và đặt tên là Phi Long (Graechen nói là để kỷ niệm năm… rồng Nhâm Thìn), tên Pháp là Leito Graechen. Tháng 8.2013, hai vợ chồng đón thêm “công chúa” có tên Melita. Nhắc đến cậu cả, Graechen không giấu được tự hào, anh nói: “Có lẽ Leito Graechen có gen bóng đá của tôi, nó có tình yêu đặc biệt với trái bóng. Thế nhưng có thể trở thành cầu thủ hay không lại là chuyện khác. Nói thật là tôi mong con trai tôi trở thành cầu thủ”.

Trở thành người Việt Nam
Ông nội của Guillaume Graechen đã từng tới Việt Nam trong cuộc chiến tranh Đông Dương của Pháp. Thế nhưng, Graechen lại không có cơ hội để tìm hiểu về đất nước Việt Nam qua ông nội thậm chí khi còn làm việc ở Thái Lan trong vai trò là giáo viên học viện JMG Thái Lan, Graechen còn không biết “Việt Nam nằm ở chỗ nào ở Châu Á”. Song khi nhận lệnh đến Việt Nam, anh sẵn sàng và không ngờ đó chính là bước ngoặt trong cuộc đời mình.
Thật sự thì Graechen không được biết đến nhiều, anh âm thầm làm việc như một giáo viên mẫn cán ở HAGL - Arsenal JMG, chăm lo cho từng đứa nhỏ kỹ chiến thuật trên sân tới bữa ăn, giấc ngủ. Nhiều cầu thủ như Công Phượng, Tuấn Anh, Đông Triều xa nhà lên phố Núi học bóng đá từ khi 11-12 tuổi, cái tuổi vẫn khóc nhè và đái dầm thì đã có Graechen bên cạnh. Sự chăm sóc của anh khiến bọn trẻ cảm động và gọi với cái tên thân mật “bố Giôm”.
Lẽ ra nhiệm kỳ của Guillaume Graechen sẽ kết thúc trong năm nay, thế nhưng ông bầu Đoàn Nguyên Đức đã quyết định mời Guillaume Graechen thêm một nhiệm kỳ nữa. Trong chuyện này không chỉ vì bầu Đức “mến mộ” Graechen mà còn là muốn anh trở thành công dân Việt Nam, muốn gia đình anh định cư tại đây.
Với sự giúp đỡ về tài chính của bầu Đức, Graechen đã cùng vợ quyết định ở lại Pleiku để định cư. Họ đã mua một mảnh đất rộng hơn 100 mét vuông tại ngoại ô Pleiku để xây nhà. Gọi là dinh thự nhưng rõ ràng đây là một tổ ấm lý tưởng với sân vườn bao quanh nằm giữa một không gian thoáng đãng.
Trong sự vui mừng của người hâm mộ về sự tiến bộ của tuyển U19 Việt Nam, Graechen đã chứng tỏ tình yêu với quê ngoại bằng cách xin nhập tịch Việt Nam. Trong hồ sơ xin nhập tịch, Graechen chọn cái tên Đoàn Guillaume Dương, họ Đoàn là để tri ân với Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức.
Khi bầu Đức tuyên bố có thể sẽ để U19 VN chơi ở V.League thì cũng chẳng loại trừ Đoàn Guillaume Dương sẽ chính thức trở thành HLV trưởng của HAGL trong một vài mùa tới.

Theo Khánh An
Lao động

Hồ Phú Ninh 12/9/2014 với lớp Luật 35K19 TKy với Cương, CHƯƠNG, GIANG, VÂN, LTRUONG HIỀN

đèo ngoạn mục

Tác hại khôn lường khi để điện thoại trên giường ngủ

Để điện thoại bên cạnh khi ngủ có thể gây nguy hại cho sức khỏe mà bạn không lường hết được.

Theo một cuộc khảo sát mới đây, 44% số người cho biết họ luôn để điện thoại trên giường khi ngủ để không bỏ lỡ bất kỳ cuộc gọi quan trọng nào. Cái tiện lợi chỉ có thế, nhưng điều nguy hại cho sức khỏe của bạn thì không lường trước được.

Dưới đây là những lý do bạn không nên để điện thoại bên mình khi ngủ:

Bạn đang đặt gối của mình trên cục than
Một thiếu nữ ở Texas (Mỹ) mới đây đã bị đánh thức với mùi khét lẹt xuất hiện trong phòng ngủ. Nguyên nhân là chiếc điện thoại đặt dưới gối đã tan chảy một phần và cháy xém lan ra cả tấm đệm. Hãng điện thoại cho rằng nguyên nhân gây ra vụ cháy là pin thay thế không tương thích. Tài liệu hướng dẫn sử dụng điện thoại đã cảnh báo không nên sử dụng pin và bộ sạc thay thế không tương thích với điện thoại của hãng. Theo đó, các nhà sản xuất cũng cảnh báo nguy cơ hỏa hoạn nếu người dùng để điện thoại dưới gối hoặc các vật dụng dày khác. Vì vậy, bạn nên sử dụng phụ kiện chính hãng đính kèm ban đầu và không đặt điện thoại di động trên giường.

  Ảnh minh họa

Điện thoại có thể khiến bạn mất ngủ
Điện thoại, máy tính bảng, ti vi và những thiết bị khác có màn hình LED… phát ra thứ gọi là ánh sáng xanh. Một số nghiên cứu cho thấy thứ ánh sáng này có thể ức chế việc sản xuất hormone melatonin gây ngủ và phá vỡ nhịp sinh học của chúng ta. Các nhà khoa học lý giải có thể ánh sáng màu xanh có bước sóng giống ánh sáng ban ngày nên cơ thể bị đánh lừa, nghĩ bất cứ thời điểm nào cũng là ban ngày. Để tránh mất ngủ, bạn cần tắt tất cả các thiết bị điện tử 2 giờ trước khi lên giường. Tốt nhất, bạn nên để điện thoại và laptop ở căn phòng khác phòng ngủ.
Chưa lường trước rủi ro về sức khỏe

Hiện chưa có nghiên cứu nào chứng minh về việc sử dụng điện thoại có thể gây ung thư và mối liên quan này vẫn đang còn là nghi vấn. Thực tế, điện thoại di động phát ra lượng nhỏ bức xạ điện ở mức độ có thể kiểm soát được. Tuy nhiên, năm 2011, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo việc sử dụng điện thoại thường xuyên sẽ sản sinh chất gây ung thư ở người, đặc biệt trẻ em có da đầu và hộp sọ mỏng hơn người lớn, dễ bị ảnh hưởng bức xạ hơn. Vì vậy, nếu bạn lo lắng về nguy cơ ung thư do điện thoại gây ra, hãy nhắn tin thay vì gọi điện nếu có thể. Nếu gọi điện, bạn nên để điện thoại cách xa tai, sử dụng tai nghe hoặc mở loa ngoài và tuyệt đối không để di động trên đầu khi ngủ.

 

Tác hại của Wifi và sóng di động

1. Sóng Wifi : đâm xuyên qua tường một cách dễ dàng, huống gì cơ thể người.

Nạn nhân trên thế giới : Tại pháp : 50 người làm việc trong thư viện ở Paris cảm thấy nhức đầu một cách vô cớ, chóng mặt hay khó chịu trong người. Nguyên nhân là do những cột Wifi phát ra làn sóng điện từ liên tục 24/24. Tại Anh, nhiều trường học đã dẹp bỏ những cột sau những vụ can thiệp của phụ huynh học sinh. Tại Ðức, Áo, Canada, các đại học lớn đã thay thế những cột Wifi bằng dây cáp
Tăng nguy cơ u não cho trẻ : “Môi trường nhiều từ tính có thể sẽ khiến việc sản xuất melatonin (hormone có tác dụng bảo vệ não bộ thai nhi) bị đình trệ, gây nguy cơ u não cho thai nhi cao gấp 2 lần.”, GS Henshaw, người bảo trợ cho Quỹ Ung thư trẻ em, cho biết.
Sinh con dị dạng : Một nhân viên làm việc liên tục tại môi trường chằng chịt sóng  và hậu quả của là con trai anh ấy khi sinh ra ngón tay ngắn củn nhìn rất dị dạng. Bác sĩ đã kết luận là do ảnh hưởng của sóng điện từ (Lời kể của P.T – webtretho).

2 Sóng điện thoại di động :

U não : Neil Whitfiel (52 tuổi, sử dụng điện thoại di động 4 tiếng mỗi ngày để quản lý nhân viên bán hàng) tiếp xúc với sóng điện từ quá mức, tai bị nóng lên và đau dầu, sau đó bị u não có kích thước bằng quả bóng golf và đã phải trải qua 9 tiếng phẫu thuật mới lấy nó ra được.
Thần kinh : Ở Nhật bác sĩ khuyên khi đi ngủ tuyệt đối không dùng điện thoại di động làm đồng hồ báo thức đặt ngay trên đầu, vì suốt 8 tiếng khi ngủ máy sẽ liên tục thu phát sóng điện từ, gây ảnh hưởng thần kinh và cơ quan nội tạng của cơ thể.
Tử vong : Catherine (mất ở tuổi 25) có thói quen áp chặt điện thoại di động vào tai từ lức còn trẻ cho đến khi phát hiện ra bệnh.
Sức khỏe sinh sản : 30% số tinh trùng của đàn ông giảm xuống khi để điện thoại di động trong túi quần.

Phương pháp hạn chế tác hại của Wifi và điện thoại di động

1. Sóng Wifi : Chỉ bật Wifi khi nào có nhu cầu sử dụng

Nếu không dùng đến (nhất là đi khi ngủ) thì nên tắt Wifi : Điều này giúp bảo vệ bạn và cả những người hàng xóm của bạn nữa.
Dùng Internet bằng dây cáp thay vì Wifi : Thứ nhất, tốc độ nhanh hơn. Thứ hai, tránh được sóng điện từ của Wifi.
Tắt chức năng nhận Wifi của Laptop & Điện thoại : Khi đã dùng Net có dây thì không cần đến Wifi nữa, tắt đi để tiết kiệm pin cho máy và từ chối thu phát sóng có hại.

2. Sóng điện thoại di động : Khi gọi điện thoại cần lưu ý những điều sau :

 Nói ngắn gọn : Nói càng lâu thì thời gian sóng từ trường tác động lên tai và não càng dài. Điều này bảo vệ bạn và cả người nói bên kia đầu dây. Nếu có thể, nên dùng dây Phone đeo vào tai để nghe hơn là áp sát máy vào tai.
Đặt điện thoại xa các bộ phận nhạy cảm của cơ thể : Ðừng để trong túi áo trước tim, hay trong túi quần, hay trước bụng (các bà mẹ đang mang thai).
Nói ngay tại chỗ : Tránh điện thoại khi đang di chuyển. Vì lúc đó điện thoại phải chuyển trạm tiếp vận, và cứ mỗi lần chuyển đổi như vậy, máy gia tăng cường độ bắt sóng tối đa qua não của bạn. Mức bình thường và mức gia tăng cường độ cách nhau một nghìn lần.
Dùng điện thoại làm đồng hồ báo thức : Bật chế độ từ chối nhận sóng như lúc đi máy bay (Airplane Mode) khi mang vào phòng ngủ.

 

Theo NLĐ

UBND Thị xã tậu xe sang gần 4 tỷ về cho nằm kho

Từ vốn của một dự án, UBND thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh mua chiếc xe 7 chỗ Land Cruiser VX V8 trị giá gần 3,7 tỷ đồng (sau thuế) để rồi “đắp chiếu” ở nhà xe gần một năm qua.

Gần một năm nay, người dân đến làm việc tại trụ sở UBND thị xã Hồng Lĩnh luôn thấy những người bảo vệ cứ ngày ngày mở cửa để “lấy gió” cho chiếc xe Land Cruiser VX V8 được đặt ngay ngắn trong nhà xe nằm sát cổng trụ sở.

“Chiếc xe này nằm ở đây gần một năm rồi mà không thấy đưa ra đi. Nghe nói xe của một dự án gì đó mua về rồi bỏ đó”, một nhân viên bảo vệ nói. 

Ông Lê Văn Nhơn, Trưởng ban quản lý các công trình xây dựng thị xã Hồng Lĩnh, cho biết, chiếc xe nằm trong hạng mục của dự án cấp thoát nước thị xã, có tổng mức đầu tư hơn 257 tỷ đồng. Số tiền này được Chính phủ Việt Nam vay của Cơ quan Hợp tác phát triển Na Uy, thông qua Ngân hàng Tái thiết Đức.

Theo ông Nhơn, số tiền Na Uy cho Việt Nam vay là hơn 9 triệu USD (để xây lắp), vốn đối ứng của Việt Nam là 34 tỷ đồng (để giải phóng mặt bằng). 

Dự án được triển khai từ tháng 10/2012, đến tháng 6/2014, hoàn thành và đưa vào sử dụng. Đến nay, đã hoàn thành 90% các hạng mục, số tiền được giải ngân cho các nhà thầu là hơn 6 triệu USD.

Chiếc siêu xe được đắp chiếu từ khi mua về

Nguyên Giám đốc Dự án cấp thoát nước thị xã Hồng Lĩnh, ông Nguyễn Quế, cho biết, chiếc xe Land Cruiser VX V8, mua hồi tháng 10/2013, nằm trong hạng mục mua sắm thiết bị của dự án đã được UBND tỉnh phê duyệt. Tuy nhiên, lúc mua, Chủ tịch UBND thị xã Hồng Lĩnh, ông Nguyễn Văn Hổ, thấy số tiền mua xe vượt quy định, nên làm báo cáo gửi UBND tỉnh và được tỉnh chấp thuận.

Tháng 10/2013, chiếc xe Land Cruiser đời mới nhất có ký hiệu VX V8, trị giá 3,63 tỷ đồng (sau thuế), được mua về đặt tại UBND thị xã Hồng Lĩnh. “Sau khi mua về, xe được bàn giao cho văn phòng Ủy ban quản lý sử dụng. Không hiểu tại sao gần một năm rồi, xe vẫn chưa đăng ký được”, ông Quế nói.“Mục đích mua chiếc xe để đi lại và quản lý hệ thống thoát nước trong thị xã Hồng Lĩnh với bán kính khoảng 10 km. Dù mang tiếng là xe của dự án nhưng Ban quản lý dự án không được sử dụng”, ông Quế nói. 

Đến nay, khối lượng công trình đã hoàn thành 90%, xe mua về gần một năm, nhưng chưa một ngày được sử dụng cho mục đích đề ra.
Chủ tịch UBND thị xã “lệnh” cho phóng viên

Để làm rõ thêm nhiều nội dung liên quan việc mua sắm chiếc xe sang này, PV liên lạc trực tiếp với ông Nguyễn Văn Hổ, Chủ tịch UBND thị xã Hồng Lĩnh, và được ông mời lên phòng để làm việc. Khi PV vừa bước vào phòng, rút thẻ nhà báo để giới thiệu, ông Hổ lớn tiếng: “Các ông đưa ngay đây”.

Thấy PV có vẻ ngạc nhiên, Chủ tịch UBND thị xã Hồng Lĩnh lớn tiếng: “Đưa ngay tài liệu trên tay đây!”. Trên tay PV là tập tài liệu gồm công văn chấp thuận của cơ quan chức năng về việc mua Land Cruiser vừa được nguyên Giám đốc Dự án, ông Nguyễn Quế, cung cấp. 

“Các ông có quyền gì mà bảo người ta phôtô tài liệu? Các ông có đưa không?”, Chủ tịch UBND thị xã Hồng Lĩnh gằn giọng.

Trong khi PV đang giải thích về việc tác nghiệp cũng như việc cung cấp hồ sơ được thực hiện theo Luật Báo chí, ông Hổ vẫn một mực đòi lấy tài liệu từ PV.

PV đề nghị ông Hổ bình tĩnh để làm việc, ông tiếp tục lớn tiếng: “Các ông làm việc không đăng ký trước”. Dù cách đó vài phút, PV liên lạc qua điện thoại, ông mời lên phòng làm việc.

>>Người phụ nữ xin nuôi bé ở chùa Bồ Đề: 'Rước họa vào thân?'

>>Hơn 20 sát thủ xông vào nhà chém chết người rúng động Sài Gòn

         Chủ tịch huyện “hô hào” đẩy mạnh… uống bia

(Dân trí) - Ông Chủ tịch huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đang khiến dư luận địa phương bất ngờ khi ra công văn kêu gọi mọi người đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm bia được sản xuất trên địa bàn.

Trong khi Nhà nước đang tích cực tuyên truyền, khuyến cáo người dân hạn chế uống và tránh lạm dụng rượu bia, thì mới đây, Chủ tịch huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) lại ra “Công văn v/v đẩy mạnh sử dụng, tiêu thụ sản phẩm Bia Sài Gòn, nước khoáng Sơn Kim tại Kỳ Anh”.

Công văn "lạ" đăng tải trên cổng thông tin điện tử huyện Kỳ Anh - Hà Tĩnh (kyanh.gov.vn) ngày 25/8/2014.

Công văn này được đăng công khai trên trang thông tin điện tử của huyện Kỳ Anh – Hà Tĩnh (kyanh.gov.vn) ngày 25/8/2014 với nội dung yêu cầu các cơ quan, phòng, ban, đơn vị, UBND các xã, thị trấn trong các cuộc hội thảo, hội nghị, tiếp khách phải ưu tiên sử dụng các sản phẩm, đồ uống sản xuất trong tỉnh như bia Sài Gòn của Nhà máy Bia Sài Gòn - Hà Tĩnh, nước khoáng Sơn Kim…

 

Nội dung công văn cũng yêu cầu chủ các nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở kinh doanh karaoke, sở kinh doanh ăn uống trên địa bàn huyện Kỳ Anh ưu tiên giới thiệu, mời gọi và khuyến khích khách hàng sử dụng các sản phẩm bia Sài Gòn sản xuất tại Hà Tĩnh và nước khoáng Sơn Kim nhằm quảng bá hình ảnh, sản phẩm của Hà Tĩnh đến với người tiêu dùng.

 

Cuối công văn, Chủ tịch huyện Kỳ Anh, ông Nguyễn Văn Bổng, nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc.

 

Cũng theo nội dung công văn, mục đích của việc kêu gọi trên là để góp phần hưởng ứng cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đặc biệt là ưu tiên sử dụng các sản phẩm Bia Sài Gòn sản xuất tại Hà Tĩnh, nước khoáng Sơn Kim được tiêu thụ trên địa bàn huyện Kỳ Anh.

 

Độc giả phản đối nội dung công văn khuyến khích uống bia của ông Chủ tịch huyện Kỳ Anh

Mục đích rất chính đáng song khi công văn được đăng tải, rất nhiều độc giả, những người dân ở Kỳ Anh đã gửi bình luận tỏ ý phán đối việc khuyến khích uống bia của vị chủ tịch huyện.

 

Độc giả Đào Kỳ Anh bình luận: “Là một người con của Kỳ Anh xa quê, hôm nay vô tình đọc được tin tức về công văn này cảm thấy buồn quá... Tôi cảm thấy buồn vì Kỳ Anh xưa nay là một vùng đất nghèo, hiện tại đang có cơ hội để phát triển đi lên... Nhưng với tầm nhìn và cách làm việc hạn hẹp thế này thì làm sao mà thoát nghèo được đây? Công văn của một huyện mà giống như một lời quảng cáo kêu gọi sử dụng sản phẩm của hàng này thay vì hàng kia... Nếu người lãnh đạo có tầm nhìn muốn khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp địa phương thì thiếu gì cách mà phải ra công văn kêu gọi núp dưới cái danh nghĩa "người Việt Nam dùng hàng Việt Nam" như thế này chứ. Thật buồn cho một huyện nghèo...”

 

Nguyễn Dương

Đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam: Những chuyện không giống ai

(Dân trí) - Nếu đọc qui chế đào tạo tiến sĩ thì người đọc có thể thấy qui trình đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam cũng tương đối chuẩn mực. Nhưng trong thực tế, đây đó xảy ra những chuyện có thể nói là ... không giống ai. Ở đây, tôi chỉ nêu vài vấn đề nổi cộm và hi vọng rằng sẽ được khắc phục trong tương lai gần.
 >>  24.000 tiến sĩ Việt Nam đang làm gì?
 >>  Đừng để Việt Nam mang tiếng "quốc gia nhiều tiến sĩ"

Xin trân trọng giới thiệu bài viết của Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan, giáo sư Trường ĐH New South Wales (Australia) bàn về việc đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam.

 

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn.

Môi trường và mô hình đào tạo. Thông thường đào tạo tiến sĩ ở nước ngoài (1) là theo mô hình tập trung. Theo mô hình này, nghiên cứu sinh (NCS) phải có mặt ở trường hay viện toàn thời gian. Có đại học yêu cầu NCS phải học một số khoá học trước khi làm nghiên cứu, nhưng ở các nước như Úc và Anh, NCS làm nghiên cứu toàn thời gian. Ở Viện chúng tôi, trong thời gian theo học / nghiên cứu, NCS phải dự các buổi giảng của các chuyên gia hàng tuần, họp lab hàng tuần để kiểm tra tiến độ nghiên cứu và trình bày kết quả trước đồng môn. Ngoài ra, NCS còn được khuyến khích tham gia vào các hoạt động khoa học khác và hoạt động xã hội. Tất cả đều được thiết kế để NCS hoà mình trong thế giới học thuật và khoa học, và mặt khác nâng cao khả năng nghiên cứu và luyện sự độc lập của nghiên cứu sinh. Đó là mô hình chuẩn mà tôi thấy rất nhiều đại học áp dụng.

Thế nhưng mô hình đào tạo ở Việt Nam thì không phải toàn thời gian và NCS cũng không được sống trong môi trường khoa học. Ví dụ như hầu như tất cả nghiên cứu sinh ngành y đều không đến trường để nghiên cứu, mà họ vẫn làm việc bình thường ở bệnh viện hay cơ quan gốc. Họ có thể theo học bán thời gian một vài khóa học về phương pháp nghiên cứu hay về chuyên môn, và về bệnh viện ... làm tiếp. Lâu lâu mới tiếp xúc người hướng dẫn một lần. Với mô hình đào tạo như thế NCS không có cơ hội tiếp xúc và trao đổi với đồng môn, không trầm mình trong môi trường học thuật, và không có dịp trình bày báo cáo hàng tháng cho đồng môn. Có rất NCS than phiền rằng họ phải “tự bơi” vì không có sự tiếp sức và cố vấn của người hướng dẫn. Có thể nói rằng NCS tiến sĩ ở Việt Nam chỉ học bán thời gian và không phải là NCS thực thụ theo nghĩa “nghiên cứu”.

Thời gian đào tạo. Theo Qui chế đào tạo tiến sĩ của Bộ GDĐT thì thời gian đào tạo tiến sĩ là 3 năm tập trung đối với người có bằng thạc sĩ, và 4 năm đối với người có bằng cử nhân. Thế nhưng, có đại học qui định rằng thời gian đào tạo tiến sĩ là 2 năm đối với người có bằng thạc sĩ!

Thật ra, thời gian đào tạo không nên tuỳ thuộc vào NCS có bằng thạc sĩ hay cử nhân, mà tuỳ thuộc vào sự hoàn tất nghiên cứu và luận án. Ở các đại học nước ngoài, thời gian đào tạo trung bình là 4 năm, nhưng thường lấn sang năm thứ 5.

Có người tốn cả 6 năm mới xong chương trình học. Đối với nhiều trường, thời gian không phải là qui định chính, mà có công trình nghiên cứu được công bố quốc tế mới là qui định chính. Ở các nước Bắc Âu, luận án tiến sĩ là tập hợp 3-4 công trình đã công bố trên các tập san quốc tế. Do đó, NCS có thể tốn cả 7 hay 8 năm để “trả nợ” mới được bảo vệ luận án. Tôi không biết có đại học nào trên thế giới có thể đào tạo tiến sĩ trong vòng 2 năm.

Đề cập đến bài báo khoa học, Qui chế đào tạo tiến sĩ có ghi rõ rằng luận án tiến sĩ có “Nội dung chủ yếu và các kết quả nghiên cứu của luận án phải đã được báo cáo tại các hội nghị khoa học toàn quốc hàng năm của ngành khoa học, được công bố ít nhất trong hai bài báo trên tạp chí khoa học chuyên ngành có phản biện độc lập”. Theo tôi qui định này cũng hợp lí. Tuy nhiên, có nơi lại ra qui định rằng NCS không được công bố nội dung chính của luận án (tức các bài báo khoa học) trước khi bảo vệ luận án! Đây là một qui định có thể nói là “ngược đời”.

Gánh nặng đè lên vai nghiên cứu sinh. Ở nước ngoài, khi nhận hướng dẫn cho NCS, giáo sư hướng dẫn đã có chương trình nghiên cứu và ngân sách cho nghiên cứu. Do đó, NCS chỉ việc tham gia vào chương trình nghiên cứu, hoặc dùng ngân sách của giáo sư để thực hiện nghiên cứu mới, hoặc tốt hơn nữa, cùng giáo sư hướng dẫn xin thêm tài trợ từ các nguồn khác nhau.

Nhưng ở Việt Nam, phần lớn các giáo sư, tiến sĩ không có chương trình nghiên cứu. Có người thậm chí ít làm nghiên cứu, và càng ít hơn số người có khả năng công bố quốc tế. Thế nhưng theo Qui chế đào tạo của Bộ GDĐT những người này vẫn có quyền hướng dẫn NCS tiến sĩ! Điều này dẫn đến một hệ quả là khi NCS được nhận vào học, người hướng dẫn không có ngân sách cho NCS làm nghiên cứu, không  có chương trình nghiên cứu để họ tham gia. Trong thực tế, có khi trường chỉ định người hướng dẫn không có chuyên môn liên quan, không có kiến thức liên quan làm hướng dẫn NCS (có lẽ vì muốn tạo điều kiện để đương sự xin đề bạt chức danh PGS), một chỉ định rất phi học thuật.

Hệ quả là rất nhiều NCS ở Việt Nam phải bỏ tiền túi ra làm nghiên cứu. Trong ngành y, NCS phải tự lo gần như từ A đến Z. Có NCS không bỏ tiền túi, và thay vào đó là để bệnh nhân trả tiền xét nghiệm. Bệnh nhân có khi bị đưa vào nghiên cứu mà không hề biết. Bởi vì gánh nặng tài chính đè lên cá nhân NCS, nên họ phải tìm những đề tài nghiên cứu đơn giản, có thể làm trong bệnh viện, làm nhanh, và ... rẻ tiền. Nói chung là nghiên cứu kiểu “mì ăn liền”. Với những đề tài như thế thì phương pháp là một câu hỏi lớn, và rất khó có thể cho ra kết quả có chất lượng tốt. Chẳng những chất lượng là một vấn đề, nhưng việc để bệnh nhân phải trả tiền và không cho bệnh nhân hay biết là một vi phạm y đức nghiêm trọng. Những công trình nghiên cứu như thế sẽ không thể nào được công bố trên các tạp san quốc tế.

Nghiên cứu phải có can thiệp. Trong ngành y, đây đó xuất hiện một qui định rằng nghiên cứu cấp tiến sĩ phải có can thiệp. Can thiệp ở đây có nghĩa là đối tượng nghiên cứu phải trải qua một thuật can thiệp, có thể là can thiệp về lối sống (luyện tập thể lực, thay đổi hế độ ăn uống), hay có thể là các thủ thuật mang tính xâm phạm cơ thể. Một nghiên cứu can thiệp có chất lượng rất công phu, cần nhiều người, tốn nhiều tiền, và tốn rất nhiều thì giờ mà NCS sẽ không thể nào hoàn tất trong thời gian học. Dù có thể hoàn tất trong thời gian học, có khi NCS và ngay cả người hướng dẫn chưa chắc đủ tư cách chuyên môn để can thiệp vào đối tượng nghiên cứu là con người.

Theo tôi đó là một qui định lạ lùng nhất trên thế giới. Tôi có thể khẳng định rằng nghiên cứu cấp tiến sĩ không cần phải là một nghiên cứu can thiệp. Tôi có thể nói câu đó lần thứ hai để nhấn mạnh. Trong thực tế, nghiên cứu cấp tiến sĩ có thể thực hiện những nghiên cứu không can thiệp. Vấn đề không phải là nghiên cứu có hay không có can thiệp, mà là giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu có giá trị, có cái mới, và có khả thi hay không. Không ai đánh giá một nghiên cứu dựa trên có hay không có can thiệp. Người ta đánh giá một công trình dựa trên các tiêu chuẩn tính khả thi, cái mới, tính liên đới hay khả năng đóng góp cho khoa học, và đạt chuẩn mực đạo đức khoa học. Do đó, tôi đề nghị nên bỏ qui định về nghiên cứu can thiệp trong đào tạo tiến sĩ.

Cũng cần phải nhấn mạnh rằng đề án nghiên cứu cấp tiến sĩ không nhất thiết phải mang tính ứng dụng thực tiễn (như nhiều người ngộ nhận), mà phải thể hiện một đóng góp mới vào tri thức cho chuyên ngành. “Tri thức mới” ở đây bao gồm việc phát hiện mới, khám phá mới, hay cách diễn giải mới cho một vấn đề cũ, hay ứng dụng một phương pháp mới để giải quyết một vấn đề cũ, v.v... Những tri thức như thế có thể không có khả năng ứng dụng trong tương lai gần, nhưng có thể góp phần thúc đẩy chuyên ngành phát triển một mức cao hơn. Xin nhớ rằng khám phá insulin phải đợi đến gần 50 năm sau mới ứng dụng trong lâm sàng.

Thủ tục “bao thư” lạ lùng. Ở nước ngoài có vài hình thức “bảo vệ” luận án. Ở các nước như Úc và Anh, luận án được gửi đi cho 2-3 giáo sư bình duyệt, và hội đồng học thuật của trường dựa vào bình duyệt của các giáo sư để quyết định trao bằng. Thông thường, vì luận án dựa trên các công trình đã công bố nên việc duyệt luận án khá dễ dàng. Có nơi, như bên Âu châu, trường đại học tổ chức một buổi lễ để NCS trình bày kết quả nghiên cứu và có dịp trả lời các câu hỏi của các giáo sư bình duyệt. Trong thực tế thì luận án đã được duyệt xong, buổi lễ “bảo vệ” chỉ là buổi trình làng và vui vẻ.

Nhưng ở Việt Nam, buổi bảo vệ luận án được tổ chức khá màu mè, rìng rang, và có phần nghiêm trọng. Điều đáng nói là tất cả đều do NCS chi trả! NCS phải chi trả tiền đi lại (kể cả vé máy bay), ăn ở, thậm chí quà cáp cho các chuyên gia phản biện. Khi phản biện xong, NCS còn phải “đi phong bì” cho từng giáo sư phản biện. Đó là một hình thức “bảo vệ” luận án không giống ai trên thế giới. Ở nước ngoài, các giáo sư duyệt luận án được trường đại học trả thù lao 100 USD (có nơi hơn chút). Việc NCS trả tiền hay đi phong bì cho các chuyên gia phản biện có thể xem là một hình thức hối lộ.

Kí kết lạ lùng.Có những trường hợp NCS được học bổng của nước ngoài, nhưng khi làm hồ sơ đi học thì NCS bị phía Việt Nam làm khó. Chẳng hạn như để làm hồ sơ đi học, trường bắt phải viết một bản cam kết bồi thường. Bồi thường gì trong khi học bổng nước ngoài cho? Người ta cho rằng NCS phải kê khai toàn bộ học bổng ở nước ngoài, rồi người thân ở Việt Nam phải kí cam kết nếu không về nước thì sẽ bồi thường toàn bộ số tiền này! Đó là một qui định có thể nói là rất lạ lùng và phi logic.

Trên đây là một vài điều lạ lùng trong chương trình đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam. Có lẽ một số người đọc qua sẽ ngạc nhiên vì sự phi lí của vài qui định, nhưng sự phi lí đó nó lại tồn tại trong thực tế và gây khó khăn cho nhiều người. Tôi nghĩ các giới chức cần phải xem xét các qui định trên và tham khảo cách làm của các đại học nước ngoài. Rất có thể làm đúng qui trình, số NCS sẽ ít đi, số người có tư cách hướng dẫn NCS tiến sĩ sẽ giảm, nhưng thà ít nhưng có chất lượng tốt hơn là đạt số lượng mà chất lượng thì quá kém.

Chú thích:

(1) Khi nói “nước ngoài”, tôi muốn nói đến các nước phương Tây như Mỹ, Anh, Canada, Australia, hay theo hệ thống giáo dục phương Tây như Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kong, Singapore, Thái Lan.

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn

(Từ Australia)