Thứ Sáu, 8 tháng 3, 2013
NGUYỄN HUY THIỆP
HÀN MẠC TỬ
| Thi sĩ Hàn Mặc Tử: Trải niềm đau trên mảnh giấy mong manh 3:30, 17/08/2010 |
||||||||||||
Có một thi sĩ Việt mà đến hai thành phố
đặt tên ông cho những con đường, đó là Hàn Mặc Tử. Tôi đã từng đi trên
hai con đường mang tên ông ở Quy Nhơn - Bình Định, nơi thi sĩ lớn lên
rồi mất ở đó và ở Đồng Hới - Quảng Bình, nơi ông chôn nhau cắt rốn. Một
con đường mang tên Nguyễn Trọng Trí và một mang bút hiệu Hàn Mặc Tử.
Thế cũng là một an ủi với vong linh thi nhân…
Phong Trần - thi sĩ tài năng Năm 1931 trên Thực nghiệp Dân báo xuất hiện ba bài thơ lạ: Chùa hoang, Gái ở chùa và Thức khuya ký tắt là P.T. (Phong Trần). Sau những bài thơ là lời tác giả đề nghị: Mấy bài thơ sau này xin cảm phiền ngài ấn hành vào báo Thực nghiệp để chuyển giao cho Mộng Du thi xã ở Huế, rất đội ơn!". Ba bài thơ ấy sau đó đã được chính cụ Phan Bội Châu, người chủ trương Mộng Du thi xã viết bài họa nên Phong Trần từ đó bỗng nổi tiếng. Với Hàn Mặc Tử, ngay từ đầu đời đã đi tiên phong trong cách tân chữ nghĩa, và cách mệnh trong tư tưởng: Chùa không sư tụng cảnh buồn teo/ Xác Phật còn đây chuỗi Phật đâu? (Chùa hoang). Bóng nguyệt leo song rờ rẫm gối/ Gió Thu lọt cửa cọ mài chăn.(Thức khuya). Khó có thể tin được rằng Hàn, khi ấy mới qua tuổi 19, cái tuổi mà thời đó người ta còn coi là thiếu niên ấy, đã viết những câu thơ tuyệt bút, gợi cảm tận cùng và hoàn toàn mang hơi thở lạ. Cái nhục cảm, và nhạy cảm cho đến khi ấy mấy ai đã dám tả, dù kín đáo vùi trong trăng với gió! Gọi Hàn Mặc Tử là thiên tài bởi từ thuở thiếu thời, thơ anh đã như Mùa xuân chín, với những câu thơ mới mẻ lạ lùng… Trong khi mãi một năm sau, năm 1932 thì Phan Khôi mới cho in trên Phụ nữ Tân văn bài thơ Tình già. Nhưng Phan Khôi cũng mới chỉ cách tân ở chỗ bỏ đi niêm luật gò bó của thơ cổ điển… Trong khi trước đó, Hàn đã đi rất xa vào sự cách tân tư tưởng, nhưng chàng đã như ngôi sao chưa tỏ, danh tánh chàng còn ẩn khuất đâu đó cuối trời Nam… Nhưng cũng từ đó mới thấy sự tiên phong của cụ Phan Bội Châu đã sớm nhận ra tài năng khi đánh giá các tuyệt phẩm của Tử và còn gọi Tử là "Tiên sinh". Bị hành hạ đến quằn quại đớn đau vì tật bệnh, Tử càng điên cuồng yêu cuộc đời này tươi đẹp. Nhưng "Khó khăn hơn cả là yêu cuộc sống với những nỗi đau khổ của mình" (L.Tolstoi). Vũ trụ gió trăng đã là nỗi bạn bầu chia sẻ những đớn đau thân phận. Còn điều này nữa: Trăng nhiều đến thế trong thơ Tử vì mỗi khi trăng sáng thì bệnh phong hành hạ Tử nhiều hơn(?). Và trong thơ Tử, sông núi, thiên nhiên còn đáng yêu trong một vẻ đẹp tuyệt diệu nhất. Tử đã viết những câu thơ diễm lệ: Để nghe tơ liễu run trong gió/ Và để xem trời giải nghĩa yêu… Hàn Mặc Tử là một thi sĩ lớn… Nhất phiến tài tình thiên cổ lụy. Vâng! Tài tình muôn đời vẫn là cái lụy(?). Chao ôi, trong lịch sử thơ ca Việt, có lẽ thơ Hàn là khúc bi ca lớn về thân phận con người. Tài năng xuất chúng của Hàn như một vầng sáng, nhưng nghiệt ngã thay, định mệnh của chàng đã không cho chúng ta được hiểu thêm nhiều tuyệt phẩm khác chưa được viết ra khi người vội đi vào thiên thu ở tuổi thanh niên… Bây giờ Tử đã đi xa tròn 70 năm. Thơ Tử ngày càng được ca tụng và như vậy là công bằng. Hẳn xưa kia Vũ Ngọc Phan và Hoài Thanh cũng như nhiều người khác nữa, làm sao cảm và hiểu hết được tâm sự và nỗi niềm Tử gửi trong thơ mình. Hoài Thanh dù chỉ đặt Hàn Mặc Tử gần giữa tập Thi nhân Việt Nam nhưng dẫu sao cũng cần ghi nhận con mắt xanh của nhà phê bình. Rõ ràng Hoài Thanh lấy làm băn khoăn lắm lắm khi đặt bút viết chân dung thơ Hàn. Và bởi cái bâng khuâng ấy mà phần lời bình và thơ dành cho Hàn dài nhất, với 16 trang in… Bình tập thơ Máu cuồng và Hồn điên, Hoài Thanh đã viết: Trời đất này thực của riêng Hàn Mặc Tử, ta không hiểu được và chắc không bao giờ hiểu được. Nghĩ thế ta bỗng thương con người cô độc. Đã cô độc ở kiếp này và e còn cô độc đến muôn kiếp… Một tác phẩm như thế, ta không thể nói hay hay dở. Nó đã ra ngoài vòng nhân gian, nhân gian không có quyền phê phán". Và… Hãy xem cái việc Chế Lan Viên viết về Hàn Mặc Tử: "Tôi xin hứa hẹn với các người rằng, mai sau những cái tầm thường mực thước kia sẽ biến tan đi và còn lại của cái thời kỳ này một chút gì đáng kể, đó là Hàn Mặc Tử". Có lẽ Chế đã nhìn thấy lấp lánh tài năng và chất thơ lạ lùng cùng tư tưởng những bài thơ Tử viết. Chung cái bi kịch của thế hệ các nhà thơ thời kỳ Thơ mới, hẳn Hàn có cái đau chung của một thế hệ thanh niên dưới gầm trời nô lệ lúc ngày tàn phong kiến lạc hậu cổ hủ… Người bạn của Hàn là Chế Lan Viên cũng từng viết nên những câu thơ cuồng điên muốn gào thét, bứt phá. Bi kịch của Hàn lớn hơn, thơ Hàn điên loạn hơn khi thi nhân gánh thêm sự cùng quẫn của thân phận… Và như tiên lượng về cuộc đời mai sau, Hàn từng trải lòng: "Xin tha thứ những câu thơ tội lỗi", và người thừa nhận là đã: "Trải niềm đau trên mảnh giấy mong manh". Không! Hàn đâu có lỗi gì. Ngoài những câu thơ đau đớn đến điên dại, Tử còn những thi phẩm đẹp và hiếm, về quê hương đất nước, những Mùa xuân chín, những Đây thôn Vĩ Dạ… đấy thôi! Anh rõ trước sẽ có ngày cách biệt Hàn Mặc Tử tên khai sinh là Nguyễn Trọng Trí, sinh năm 1912 tại ngôi làng Lệ Mỹ bên dòng Nhật Lệ, nay thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Nhưng gốc gác Tử, ông nội là Phạm Bồi người Thanh Hoá, vì có liên quan đến phong trào Cần Vương chống Pháp sau khi thất bại đã trốn vào miền rừng núi Thừa Thiên. Đến đời thân phụ Hàn Mặc Tử, để tránh rắc rối về lý lịch, cụ Phạm Bồi đã đặt tên là Nguyễn Văn Toản. Sau khi cha mất sớm, Nguyễn Trọng Trí được mẹ đưa vào sống với người anh cả Nguyễn Trọng Nhân lúc này đương là công chức Sở Cầu đường ở Quy Nhơn, Bình Định. Năm 16 tuổi, Trí được mẹ cho ra Huế học. 18 tuổi đoạt giải nhất cuộc thi thơ do một Thi xã tổ chức lấy bút hiệu Lệ Thanh và Phong Trần… Năm 20 tuổi, Hàn Mặc Tử làm công chức Sở Đạc Điền Quy Nhơn dưới quyền của cha người yêu Kim Cúc là Thương tá Hoàng Phùng. 22 tuổi theo Thúc Tề vào Sài Gòn viết báo làm thơ, lấy bút danh Hàn Mặc Tử. Năm 24 tuổi thấy mình lâm bệnh, Tử lui về Quy Nhơn xuất bản tập thơ đầu Gái quê. Khi xác nhận bệnh phong, Tử gần như cô biệt với bên ngoài. Tử đã dốc tàn lực viết nên những thi phẩm nổi tiếng, trong đó có bài Đây thôn Vĩ Dạ để tặng người yêu là Kim Cúc. Hàn Mặc Tử đã trút hơi thở cuối vào sáng sớm một ngày cuối năm 1940 tại nhà thương Quy Hoà trong tiếng chuông nhà nguyện đưa anh về thế giới bên kia… Có lẽ khi viết Trường tương tư tặng Mai Đình, Tử đã linh cảm đến sự chia lìa: "Anh rõ trước sẽ có ngày cách biệt"… Giã từ cõi nhân gian vừa lúc 28 tuổi xuân xanh bởi sự nghiệt ngã của tật bệnh, Hàn đã ra đi trong cơn đau điên loạn không phải của thể chất mà ở tâm hồn. Ngôi sao ấy xoẹt qua bầu trời thi ca Việt nhưng đã kịp để lại vầng sáng lạ lùng và dữ dội. Bảy mươi năm, bây giờ đọc thơ Tử vẫn một màu đau thương nhưng bất tử ở chất lãng mạn nhân bản. Đọc thơ Tử trước hết hãy đọc đời Tử để hiểu nỗi đau của một kiếp người sớm bộc lộ tài thơ nhưng vận đời quá ngắn ngủi. Đời người trai ấy với những mối tình đẹp và buồn càng làm cho trái tim Tử đau khổ đến điên cuồng rớm máu. Trong phong trào Thơ mới đầu thế kỷ XX, Hàn là thi nhân trẻ nhất và cũng là người bỏ đi đầu tiên. Nhưng Hàn đã kịp để lại những áng thơ tuyệt bút, kết tinh từ tài năng và tình yêu cùng với thương đau. Nhà thơ Hồng Thanh Quang từng nói: "Khi mọi sự bất lực thì thơ xuất hiện". Có lẽ đúng như vậy. Con người ta thường khi tột cùng hạnh phúc và tận cùng thương đau thì cái tinh tuý nhất của tâm hồn còn lại là những câu thơ. Nói như Hoài Thanh trong cuốn Thi nhân Việt Nam: “Đây là một nguồn thơ dào dạt và lạ lùng, vườn thơ Hàn rộng không bờ, bến, càng xa càng ớn lạnh…". Có thể nói, Hàn là một người tình lý tưởng. Tình yêu của chàng luôn là tình cảm chân thành, lại vô cùng mãnh liệt. Những bóng hồng đi qua đời Hàn đã làm say đắm những câu thơ. Nhờ tình yêu, Hàn đã cống hiến cho chúng ta những thi phẩm vừa lãng mạn vừa dữ dội. Năm người con gái bước vào đời Hàn đều để lại dấu ấn thi ca, dù có những đau tình hận, những hờn trách tình phụ. Đời Tử hẩm hiu không phải vì Tử mà vì cảnh huống số phận bắt Tử phải thế. Là người yêu chân thành nên có lúc Tử rơi vào tuyệt vọng: "Họ đã đi rồi không níu lại/ Lòng thương chưa đã mến chưa bưa/ Người đi một nửa hồn tôi mất/ Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ…". Nhưng cũng đừng hiểu Tử thất tình mà viết như vậy, đừng bảo Tử cô đơn và tuyệt vọng bởi tình yêu không thành ấy. Không! Tử viết hay đến vậy là bởi sự tuyệt vọng trước cuộc đời. Tử muốn sống, khát sống và khát khao sáng tạo đến vô cùng… Bảy mươi năm tròn Tử đi vào cõi mộng, nhưng đáng mừng thay, thơ Người vẫn đương đồng hành cùng văn chương Việt, vẫn được ngâm lên, được đọc lên rõ tiếng hay âm thầm đâu đó từ những tâm hồn đồng điệu, của những người yêu mến Tử… Nơi Tử nằm, nơi mà khi bình sinh, Người đã tiên liệu: "Một mai kia ở bên khe nước ngọc/ Với sương sao anh nằm chết như trăng" ấy, nay là đồi Thi Nhân ở Ghềnh Ráng, thành điểm hẹn của những người yêu thơ Hàn. Bao nhiêu người đến Quy Nhơn đều lên đồi Thi Nhân để thắp lên mộ Hàn nén nhang tưởng nhớ. Bên mộ Hàn có một người trai Quy Nhơn khác ngày ngày ngồi khắc thơ Hàn lên gỗ bằng bút lửa để tặng du khách. Dzũ Kha lập dị, hay quá yêu Hàn mà ở luôn bên mộ Hàn mười mấy năm nay, ngày chép thơ Hàn tặng du khách, đêm uống rượu và đổ rượu xuống mộ Hàn… Mái tóc dài vương vấn điều chi mà mắt Kha buồn đến vậy?  |
||||||||||||
| Tân Linh |
NGÔ BẢO CHÂU
| Giáo sư Ngô Bảo Châu đoạt giải Toán học Fields: Vinh quang Việt Nam 5:00, 26/08/2010 |
||||||||||||||
Sáng 19/8, tại Đại hội Toán học quốc tế
(ICM) lần thứ 26 tổ chức tại Hyderabad (Ấn Độ), Giáo sư Ngô Bảo Châu của
Việt Nam đã chính thức được vinh danh và đứng lên bục cao nhất để nhận
giải thưởng Fields, một giải thưởng danh giá như giải Nobel về Toán học.
Đã từng thi trượt vào lớp chuyên Toán Ngô Bảo Châu sinh năm 1972, cái thời đất nước còn bao cấp và tuổi thơ của anh cũng như tất cả những đứa trẻ cùng trang lứa, bữa ăn thường xuyên phải độn thêm khoai, sắn. Là con trai duy nhất của hai nhà khoa học, cha anh là Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Huy Cẩn, còn mẹ anh là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Lưu Vân Hiền, nhưng Bảo Châu không hề được cưng chiều mà vẫn phải làm các công việc gia đình giúp cha mẹ, thậm chí còn giúp mẹ làm thêm để tăng thu nhập. Thời học phổ thông, anh được cha mẹ cho học ở Trường thực nghiệm Giảng Võ và đây chính là môi trường giúp anh hình thành cách tư duy phản biện, độc lập, sáng tạo. Tuy chăm chỉ học tập nhưng Châu không phải là mẫu của những người chỉ biết học và học, anh dành rất nhiều thời gian để chơi thể thao, đi bộ hoặc học thêm những môn mà anh yêu thích như chơi đàn violon, đọc truyện, chơi cờ tướng...
Sang Pháp du học từ năm 18 tuổi, Ngô Bảo Châu có cơ hội làm quen với Toán học thế giới khi theo học tại Đại học Paris 6. Anh bảo vệ luận án Tiến sĩ khi mới 25 tuổi tại Đại học Sư phạm Paris. Năm 2003, khi mới 31 tuổi, Châu hoàn thành luận án Habilitation (tương đương tiến sĩ khoa học) tại Đại học Paris 11. Và năm 32 tuổi, anh trở thành Giáo sư của Đại học này. Năm 1994, anh và Giáo sư Gerard Laumon, người thầy của anh cùng nhận giải thưởng nghiên cứu hàng năm của Viện Toán học Clay (Mỹ) dành cho những người đạt thành tựu xuất sắc nhất trong năm nhờ giải quyết một trường hợp đặc biệt của "Chương trình Langlands". Châu là người Việt Nam đầu tiên nhận giải thưởng này. Sau khi nhận giải thưởng Clay, Ngô Bảo Châu được Viện Nghiên cứu khoa học cao cấp tại Princeton (Mỹ) mời sang làm Giáo sư. Năm 2005, anh được đặc cách phong hàm Giáo sư tại Việt Nam và trở thành Giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam (33 tuổi). Sau khi chứng minh được "Bổ đề cơ bản" - một giả thuyết then chốt của Chương trình Langlands, Châu được trao giải thưởng Oberwolfach của Đức, Giải thưởng của Viện Hàn lâm Pháp (năm 2007). Công trình của anh đã được tạp chí Time Mỹ bình chọn là "một trong 10 phát minh khoa học tiêu biểu năm 2009". Đầu tháng 7 vừa rồi, Ngô Bảo Châu đã có dịp trở lại Việt Nam với hai mục đích: thăm gia đình và làm việc, thế nhưng, với lịch làm việc dày đặc, thời gian anh dành cho gia đình rất ít bởi anh còn phải tập trung hoàn thiện bản báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học thế giới. Ngày 21/7, Ngô Bảo Châu đã được Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng, Chủ tịch Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước tiếp và mời dự bữa cơm thân mật. Trong buổi gặp gỡ này, Ngô Bảo Châu bày tỏ nguyện vọng được cống hiến cho sự phát triển của Toán học nước nhà trên một mức độ cao hơn và hiệu quả hơn, so với những hoạt động giảng dạy trực tiếp mà lâu nay anh vẫn tích cực tham gia, mỗi khi có điều kiện về nước. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã khẳng định, sẽ tạo điều kiện tốt nhất cho Giáo sư Ngô Bảo Châu và những nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài đóng góp trí tuệ, sức lực và thời gian để phát triển Toán học và khoa học Việt Nam. Thừa hưởng từ một nền giáo dục khoa học Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Huy Cẩn - cha của Ngô Bảo Châu kể rằng, thuở nhỏ, Châu cũng nghịch ngợm lắm. Một lần bị thầy giáo bắt viết kiểm điểm vì lỗi hiếu động nhảy lên bàn, cậu sợ quá tan học không dám về nhà mà... bỏ đi lang thang đến tận tối mịt được một chú Công an dẫn về. Tuy là con trai duy nhất của vợ chồng nhà khoa học nhưng Châu không hề được cưng chiều. Anh biết làm tất cả mọi việc giúp mẹ từ rửa bát, lau nhà đến nấu cơm, giặt giũ... và cũng luôn bị phạt nếu mắc lỗi. Cha mẹ anh là nhà khoa học nhưng không vì thế mà ép con học để thành tài, thậm chí mẹ anh luôn phải giục anh đi ngủ sớm để giữ gìn sức khỏe khi thấy cậu con trai mình suốt ngày miệt mài với sách vở. Năm 1994, Ngô Bảo Châu kết hôn với một người bạn gái từ thời phổ thông, vợ chồng anh sinh được ba cô con gái và hiện ba cô con gái này cũng không thích xem tivi giống cha, thời gian chủ yếu anh muốn các con dành cho việc học và giải trí. Là một Giáo sư Toán học, cứ nghĩ rằng con người Châu sẽ khô khan như những con số, nhưng anh biết tự cân bằng cuộc sống của mình khi ngoài giờ nghiên cứu, anh dành khá lớn thời gian để chơi thể thao, đọc truyện, chơi đàn, làm thơ. Phong cách này của anh đã được truyền lại cho các con và sống tại những đất nước phát triển như Pháp và Mỹ thì phong cách ấy đã cho hiệu quả rất thiết thực. Thừa hưởng quan điểm sống từ cha mẹ - những giáo sư, tiến sĩ chân chính dành cả cuộc đời để theo đuổi các công trình khoa học, Ngô Bảo Châu không muốn mọi người gọi anh kèm theo các cụm từ mỹ miều "xuất chúng" hay "hàng đầu thế giới". Anh cũng không coi những công trình nghiên cứu của mình là "bom tấn" hay là những điều to tát rất dễ khiến một số người "ngủ quên" trên niềm vui chiến thắng. Quan điểm của anh là sống, cống hiến cho khoa học với trách nhiệm của một nhà khoa học. Anh chưa bao giờ coi tiền bạc và tiếng tăm là mục đích sống của mình. Chính cuộc sống giản dị và phong cách đạm bạc của cha mẹ đã xây dựng nên quan điểm sống sau này của Châu và cho cả ba cô con gái của anh. Châu chỉ muốn có một cuộc sống giản dị và được làm công việc yêu thích. Anh đã từng tâm sự với mẹ, nếu kiếm được nhiều tiền, anh sẽ làm từ thiện để giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh. Anh chưa bao giờ được bố mẹ tán tụng là "thần đồng" hay những khái niệm tương tự, dù có lúc anh đáng được biểu dương như thế. Chính bà Trần Lưu Vân Hiền cũng chưa bao giờ đánh giá con trai mình thuộc diện "thần đồng" khi anh còn đang theo học trong nước, những thành tựu sau này mà Ngô Bảo Châu đạt được đã khiến bà vô cùng vui mừng nhưng cũng không khỏi ngỡ ngàng. Fields là giải thưởng Toán học danh giá nhất thế giới, thường được ví như "Nobel Toán học". Giải thưởng này do Hội nghị Toán học quốc tế trao bốn năm một lần cho các nhà toán học trẻ (dưới 40 tuổi) và có thành tựu đặc biệt. Thực ra, tên tuổi của Giáo sư Ngô Bảo Châu đã được thế giới biết đến từ năm 2004, khi anh được nhận giải thưởng nghiên cứu hàng năm của Viện Toán học Clay (Mỹ). Mỗi năm chỉ có 1-2 người được trao giải thưởng này và Châu là người Việt Nam đầu tiên được trao giải thưởng này. Dù nghiên cứu và giảng dạy Toán ở các trường đại học hàng đầu thế giới nhưng Giáo sư Ngô Bảo Châu vẫn dành thời gian đáng kể để tham gia giảng dạy và đào tạo Toán học tại Việt Nam. Anh tham gia công tác hướng dẫn nghiên cứu và giảng dạy chuyên đề cho sinh viên ở Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Sư phạm (Đại học Quốc gia Hà Nội) - ngôi trường trước đây từng đào tạo anh. Trong 70 năm vừa qua (1936-2006), cả thế giới có tất cả 48 nhà Toán học được trao Giải thưởng Fields và mới chỉ có 11 nước vinh dự có công dân của mình đoạt giải thưởng này gồm: Mỹ, Pháp, Nga, Anh, Nhật Bản, Phần Lan, Italia, Thụy Điển, Đức, New Zealand và Australia. Trong số đó có 3 người châu Á đều là người Nhật Bản và có 2 người gốc Hong Kong (Trung Quốc). 38 tuổi và được vinh danh trên bục cao nhất của Đại hội Toán học thế giới, Ngô Bảo Châu xứng đáng là niềm tự hào của hàng chục triệu người Việt Nam và chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai Toán học của nước nhà nói riêng và nền khoa học Việt Nam nói chung, sẽ sánh vai với các nền khoa học phát triển trên thế giới trong một thời gian không xa |
||||||||||||||
| Hà Anh | ||||||||||||||
|
HỒNG SƠN- BÓNG ĐÁ
Danh thủ Hồng Sơn: Trời thương người hiền
10:10, 08/09/2010
1. Chẵn hai thập niên đã qua, kể từ ngày Hồng Sơn trình làng đầy khí thế với giới bóng đá và công chúng rộng rãi của bóng đá. Hồng Sơn năm 2010, Trung tá Quân đội tuổi 40, người đàn ông chững chạc, ân cần, luôn xê dịch, ưa hoạt động, có thể chịu được nhiều thứ trừ cái điều duy nhất: Làm những công việc phải ngồi yên một chỗ.
Hồng Sơn treo giày đã 6, 7 năm, không còn xuất hiện trên sân cỏ trong danh nghĩa cầu thủ, nhưng bóng đá thì anh khó có thể rời xa. Đảm đương trọng trách huấn luyện viên (HLV) đội U19 Viettel, Sơn ngày ngày từ nhà lên đơn vị ở Mỹ Đình, xoay vần quanh trái bóng, lăn lộn bên những chú nhóc ngây ngô như mình ngày trước.
Tuần hai đêm anh phải "cắm trại" cùng đội bóng, để thực thi cả vai trò một "ma ma tổng quản", quán xuyến bữa ăn, giấc ngủ, nền nếp sinh hoạt của lứa đàn em, giờ đã thuộc hàng con cháu. Sân cỏ, cũng khác xa thời Hồng Sơn đang dồi dào phong độ. Thương hiệu Câu lạc bộ Quân đội hay Thể Công chỉ còn lưu trong tâm trí người hâm mộ về một thuở hồn nhiên, khi bóng đá chưa vấn vương tiền bạc.
Lúc ấy, khái niệm chuyển nhượng, lương cao hay nhà lầu, xe hơi và những đãi ngộ cho cầu thủ mà người thường có quần quật cả đời cũng khó lòng mơ tới vẫn chưa xuất hiện. Thời "cơ chế thị trường" đã thành cụm từ cửa miệng, những người cầm trịch ở Viettel, dẫu nặng lòng với bóng đá, dẫu tôn trọng thương hiệu Thể Công vẫn phải hướng về hàng loạt mục tiêu gần, thực tế.
Sơn
bảo rằng, bóng đá lúc này chỉ là thành tích, đơn thuần thắng và thắng.
Nếu đội bóng thi đấu tốt, "các anh" vui sẽ được đầu tư nhiều, còn kết
quả không như ý, mọi người nản và thờ ơ, đội bóng sẽ bị ảnh hưởng ngay.
Hồng Sơn, dẫu một thời danh thủ tiếng tăm lừng lẫy, vẫn hiểu và chấp
nhận luật chơi. Nhưng Sơn, nhiều khi không khỏi chạnh lòng, day dứt.
Cái day dứt âm thầm của một
người tự định danh mình, đau đáu với phận sự nhưng không thoát được mặc
cảm "làm thuê", phục tùng một "ông chủ" thất thường hay nắng mưa thay
đổi. "Ông chủ" coi đội bóng như món trang sức tốn kém, vướng víu, thuần
túy để làm đẹp, lại mất công trông coi chứ chưa hề đem lại lợi ích thực
tiễn gì.
Bởi vậy, cho dù ưu ái lương bổng vẫn thuộc hàng "sao" theo đúng cam kết thị trường sòng phẳng, Hồng Sơn vẫn luôn ngoái nhìn quá khứ, buồn và tiếc nuối.
Bóng đá Việt Nam thập kỷ đầu tiên của thiên niên kỷ mới chỉ còn logo doanh nghiệp bao phủ trên áo đấu cầu thủ, thương hiệu câu lạc bộ đã vĩnh viễn nằm lại trong ký ức một thời.
Thể Công, CLB Quân đội rồi lại Thể Công, giờ thành hết Viettel phong độ trồi sụt, chưa biết đến bao giờ mới tìm được vị thế của chính mình. Phá vỡ định kiến đã ăn sâu vào tiềm thức bao người, "bóng đá Việt Nam xây nhà từ nóc", ban lãnh đạo Viettel đang dốc sức đặt móng cho CLB, tạo nên cái cốt nền bền vững để rất lâu rất lâu nữa, những thế hệ mai hậu vẫn có thể vững tâm cất thêm tầng cao.
Không ai hợp lý hơn Hồng Sơn ngồi vào cái vị trí ấy, cầm trịch đội trẻ, nắn cho các em từ những bước chạy cơ bản trên sân cỏ đến bước đi chập chững trong đường đời. Sơn lành tính từ bé, ai cho gì nhận nấy, không hay đòi hỏi, nên đôi lúc, vẫn làm vuột khỏi tay những cơ hội lẽ ra đã thuộc về mình.
Ngay thời điểm ở đỉnh cao sự nghiệp, Hồng Sơn cũng hầu như chỉ nhận được những phần thưởng tinh thần thuần túy, và những món quà mà công chúng dành tặng. Môi trường quân đội khó "vượt rào", chưa bao giờ có tiền lệ tặng nhà tặng đất cho các tuyển thủ lập công trạng lớn.
Sơn dân Hà Nội, nhưng "danh chính ngôn thuận" Hà Nội nhìn Sơn như "thành tích" của Quân đội nên cũng ít đoái hoài, ngoài những tấm bằng khen nhân mỗi sự kiện lẫy lừng, trống dong cờ mở. Sau một giải đấu quốc tế lan truyền hứng khởi cho số đông khán giả, các tuyển thủ quốc gia khác, những đồng đội của Hồng Sơn, về địa phương mình được đón rước đối xử như người hùng thực thụ.
Họ được cấp đất, phân nhà, được tạo điều kiện làm ăn cải thiện đời sống kinh tế để yên tâm cống hiến. Xét về những cái gạch đầu dòng dễ định giá, Hồng Sơn chính ra lại thua thiệt hơn nhiều tên tuổi tỉnh lẻ khác.
Bù lại, sự biết mình biết người, dễ chấp nhận thành điểm cộng để học trò nể trọng, tăng thêm độ tin cậy vào người đàn ông có khuôn mặt con gái, điệu từ áo quần, dáng đi nét cười đến cả "nick name" mà "fan" hâm mộ dành tặng cho mình: Sơn "công chúa".
10:10, 08/09/2010
|
||||||||
Trong phòng khách tầng 2 ngôi nhà đắt
giá ngay mặt phố Hàng Bông, lẫn giữa khu 36 phố phường bán buôn sầm uất
của gia đình Hồng Sơn, có một ngăn tủ dành riêng để trưng bày những hiện
vật thấm đẫm dấu ấn quanh cuộc đời cầu thủ đầy sôi động mà anh trải
qua, suốt những năm tháng tuổi trẻ vinh quang, hào nhoáng.
Ở
đó, lưu giữ hầu hết những tấm huy chương, những cúp vàng, bạc, đồng,
những bằng chứng nhận… gợi nhắc kỷ niệm, được sưu tầm từ năm 1990, mùa
giải đầu tiên Hồng Sơn ra mắt ở sân chơi bóng đá chuyên nghiệp cùng Câu
lạc bộ Quân đội, và giành luôn danh hiệu "Vua phá lưới". Năm đó, Hồng
Sơn 20 tuổi. 1. Chẵn hai thập niên đã qua, kể từ ngày Hồng Sơn trình làng đầy khí thế với giới bóng đá và công chúng rộng rãi của bóng đá. Hồng Sơn năm 2010, Trung tá Quân đội tuổi 40, người đàn ông chững chạc, ân cần, luôn xê dịch, ưa hoạt động, có thể chịu được nhiều thứ trừ cái điều duy nhất: Làm những công việc phải ngồi yên một chỗ.
Hồng Sơn treo giày đã 6, 7 năm, không còn xuất hiện trên sân cỏ trong danh nghĩa cầu thủ, nhưng bóng đá thì anh khó có thể rời xa. Đảm đương trọng trách huấn luyện viên (HLV) đội U19 Viettel, Sơn ngày ngày từ nhà lên đơn vị ở Mỹ Đình, xoay vần quanh trái bóng, lăn lộn bên những chú nhóc ngây ngô như mình ngày trước.
Tuần hai đêm anh phải "cắm trại" cùng đội bóng, để thực thi cả vai trò một "ma ma tổng quản", quán xuyến bữa ăn, giấc ngủ, nền nếp sinh hoạt của lứa đàn em, giờ đã thuộc hàng con cháu. Sân cỏ, cũng khác xa thời Hồng Sơn đang dồi dào phong độ. Thương hiệu Câu lạc bộ Quân đội hay Thể Công chỉ còn lưu trong tâm trí người hâm mộ về một thuở hồn nhiên, khi bóng đá chưa vấn vương tiền bạc.
Lúc ấy, khái niệm chuyển nhượng, lương cao hay nhà lầu, xe hơi và những đãi ngộ cho cầu thủ mà người thường có quần quật cả đời cũng khó lòng mơ tới vẫn chưa xuất hiện. Thời "cơ chế thị trường" đã thành cụm từ cửa miệng, những người cầm trịch ở Viettel, dẫu nặng lòng với bóng đá, dẫu tôn trọng thương hiệu Thể Công vẫn phải hướng về hàng loạt mục tiêu gần, thực tế.
 |
| 6 anh em Nguyễn Hồng Sơn ngày còn bé. |
Bởi vậy, cho dù ưu ái lương bổng vẫn thuộc hàng "sao" theo đúng cam kết thị trường sòng phẳng, Hồng Sơn vẫn luôn ngoái nhìn quá khứ, buồn và tiếc nuối.
Bóng đá Việt Nam thập kỷ đầu tiên của thiên niên kỷ mới chỉ còn logo doanh nghiệp bao phủ trên áo đấu cầu thủ, thương hiệu câu lạc bộ đã vĩnh viễn nằm lại trong ký ức một thời.
Thể Công, CLB Quân đội rồi lại Thể Công, giờ thành hết Viettel phong độ trồi sụt, chưa biết đến bao giờ mới tìm được vị thế của chính mình. Phá vỡ định kiến đã ăn sâu vào tiềm thức bao người, "bóng đá Việt Nam xây nhà từ nóc", ban lãnh đạo Viettel đang dốc sức đặt móng cho CLB, tạo nên cái cốt nền bền vững để rất lâu rất lâu nữa, những thế hệ mai hậu vẫn có thể vững tâm cất thêm tầng cao.
Không ai hợp lý hơn Hồng Sơn ngồi vào cái vị trí ấy, cầm trịch đội trẻ, nắn cho các em từ những bước chạy cơ bản trên sân cỏ đến bước đi chập chững trong đường đời. Sơn lành tính từ bé, ai cho gì nhận nấy, không hay đòi hỏi, nên đôi lúc, vẫn làm vuột khỏi tay những cơ hội lẽ ra đã thuộc về mình.
Ngay thời điểm ở đỉnh cao sự nghiệp, Hồng Sơn cũng hầu như chỉ nhận được những phần thưởng tinh thần thuần túy, và những món quà mà công chúng dành tặng. Môi trường quân đội khó "vượt rào", chưa bao giờ có tiền lệ tặng nhà tặng đất cho các tuyển thủ lập công trạng lớn.
Sơn dân Hà Nội, nhưng "danh chính ngôn thuận" Hà Nội nhìn Sơn như "thành tích" của Quân đội nên cũng ít đoái hoài, ngoài những tấm bằng khen nhân mỗi sự kiện lẫy lừng, trống dong cờ mở. Sau một giải đấu quốc tế lan truyền hứng khởi cho số đông khán giả, các tuyển thủ quốc gia khác, những đồng đội của Hồng Sơn, về địa phương mình được đón rước đối xử như người hùng thực thụ.
Họ được cấp đất, phân nhà, được tạo điều kiện làm ăn cải thiện đời sống kinh tế để yên tâm cống hiến. Xét về những cái gạch đầu dòng dễ định giá, Hồng Sơn chính ra lại thua thiệt hơn nhiều tên tuổi tỉnh lẻ khác.
Bù lại, sự biết mình biết người, dễ chấp nhận thành điểm cộng để học trò nể trọng, tăng thêm độ tin cậy vào người đàn ông có khuôn mặt con gái, điệu từ áo quần, dáng đi nét cười đến cả "nick name" mà "fan" hâm mộ dành tặng cho mình: Sơn "công chúa".
iếp theo trang 1)
2. Cuộc đời Hồng Sơn gắn với một chuỗi những sự tình cờ đầy ẩn ý của số phận. Cả chữ "đệm" Hồng bên cạnh tên "Sơn" cha mẹ đặt cũng là món quà ngẫu nhiên may mắn của thường ngày. Ông bà Bích Sinh - Sỹ Dậu sinh được 6 người con, 5 trai 1 gái. Nguyễn Sỹ Sơn là con trai thứ ba trong cái đại gia đình đông đúc ấy. 6 anh em, ngoại trừ cô út Cẩm Tú (hiện có chồng là nghệ sỹ cải lương nức tiếng Kim Tử Long), toàn trai sàn sàn lít nhít, ngay tuổi ấu thơ, đã được ông bà Bích Sinh rèn cặp cho thói quen quán xuyến việc nhà và chăm lao động. 5 cậu "ấm", phân công nhau, ai cũng phải tự tay nấu cơm, rửa bát, đến phiên là làm, không dám đùn đẩy dựa dẫm. Những lúc rảnh rỗi, ở nhà vẫn phải phụ mẹ đính nơ, khâu bèo áo cô dâu mà bà Bích Sinh may cho cửa hiệu. Làm mãi thành quen, Sơn bây giờ cũng chả nề hà chuyện nội trợ lặt vặt. Nhiều khi vợ quá bận rộn, Hồng Sơn khẩu trang bịt mặt kín mít, phóng xe len lỏi giữa các sạp hàng ngoài chợ mua đủ thứ rau cà mắm muối. Đảm đang đấy, nhưng lại ngượng nếu công chúng ái mộ lỡ nhận ra mình trong hình ảnh người đàn ông toan lo chuyện bếp núc. Vào Câu lạc bộ Quân đội từ tuổi lên 10, Sỹ Sơn đã sống trong kỷ luật nhà binh, ăn ngủ đúng giờ, vui chơi đúng độ. Ngày ấy, những gia đình Hà Nội "phố" thường hướng sự chú ý của con cái mình đến hai thú vui tưởng như đối lập: đá bóng và chơi đàn ghi ta. Sỹ Sơn theo anh cả Sỹ Cường đầu quân làm học trò của một trong những danh cầm ghi ta nổi tiếng. Nhưng, được dăm bữa nửa tháng, cậu bé con lập tức "đốn ngộ": Mình không hợp với những công việc đòi hỏi sự tỉ mẩn, ít vận động. Sơn giã từ cây đàn ghi ta, xách giày thi tuyển vào lớp năng khiếu của CLB Quân đội, đội bóng có lượng "fan" hùng hậu nhất thời bấy giờ. Sỹ Sơn nhanh chóng gây ấn tượng, và trở thành con bài được chăm chút, rèn cặp kỹ lưỡng trong môi trường đầy kỷ luật. Xuất hiện ở mùa giải chuyên nghiệp đầu tiên, (thực ra khi ấy chưa có danh xưng chuyên nghiệp), Sơn đã gây ấn tượng với biển người hâm mộ thường ngồi chật kín trên khán đài sân vận động Hàng Đẫy. Báo chí chú ý, tìm đến và phỏng vấn. Chả hiểu nhầm lẫn hay cố ý, bài báo đầu tiên được in, người viết đã tự động đổi tên Nguyễn Sỹ Sơn thành Nguyễn Hồng Sơn mà không hề biết mình mắc sai sót. Sơn tự nghiệm ra rằng, từ khi có chữ "Hồng" xuất hiện, mỗi ngày thường của anh lại trở nên hanh thông, dễ dàng, và chữ "Hồng" cũng làm cái tên "Sơn" hoàng tráng, nhiều ý nghĩa hơn. Từ đó, có một Hồng Sơn cầu thủ được yêu mến vào bậc nhất trong làng bóng Việt Nam thập niên cuối cùng của thế kỷ XX. Gần 30 năm "ăn bóng đá, ngủ bóng đá", Hồng Sơn tự nhủ lòng, mình đã nhận được rất nhiều từ môn thể thao vua. Danh tiếng, cảm tình của số đông người hâm mộ, và một cuộc sống đủ đầy, không phải quá bon chen, giằng xé, hợp với cá tính của người trai Hà Nội luôn biết quan tâm đến những vướng bận xung quanh khác, ngoài mình. Nhà ông bà Bích Sinh, con cái phương trưởng, nhưng "sao" ở đâu thì "sao", về đến nhà không bao giờ được phép cư xử như người nổi tiếng. Khi đã thành danh thủ bóng đá, vua biết mặt, chúa biết tên, Hồng Sơn vẫn nem nép bên bố mẹ, chan hòa với cả những người làm công trong cửa hiệu áo cưới Bích Sinh. Đến bữa, mâm cơm vừa dọn ra, bố mẹ chưa kịp ngồi vào bàn, Sơn đã lanh chanh sắp đồ, lấy phần cho người giúp việc. Bà Bích Sinh không ít lần cười cười, "mắng" yêu cậu con "vàng bạc": Đấy, bố mẹ thì chưa được ăn, đã săm sắn đi lo cho người khác. Ra đường, Hồng Sơn chưa bao giờ bị phạt, khi vô tình vi phạm Luật Giao thông. Thổi còi, thể nào các anh Công an cũng chỉ nhắc nhở, rồi cười và có khi còn xin chữ ký. Từ lâu đã không còn tham dự vào những hoạt động bóng đá đỉnh cao, nhưng Nguyễn Hồng Sơn, Sơn "công chúa" vẫn là cái tên chưa hề phai mờ trong trí nhớ "fan" hâm mộ. Có đại gia từ TP HCM ra Hà Nội, tìm đến nhà Hồng Sơn nì nèo đòi mua bộ sưu tập các huy chương, giải thưởng của anh với số tiền khổng lồ: 3 tỷ đồng, nhưng cả đại gia đình đều lên tiếng phản đối. Hồng Sơn từ chối đã đành, bố mẹ anh, ông bà Bích Sinh cũng dẹp đi ý nghĩ đấy, chỉ đơn giản bởi tâm niệm: Đấy là niềm tự hào của gia đình, dòng họ, là tài sản vô giá mà Hồng Sơn dành tặng cho 2 đứa con mình, một trai một gái đang vào tuổi chập chững tới trường |
| Ngô Hương Se |
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)